شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٥٦
مرثيّهء حضرت خاتم صلّى اللّه عليه و سلّم
اى بنده ز روى صدق و اخلاص و « 1 » ادب * درياب بهشت و باش با عيش و طرب
جرم و گنه تو سربهسر بخشيديم « 2 » * زنهار مترس و هرچه خواهى بطلب
نكته « 3 »
نكته « 3 »
سرّ اشتياق مذكور آنست كه نشأت ملايكه مجبول « 4 » بر استغنا و عصمت است و از نياز و ملامتى « 5 » كه لازم نشأت جامعهء انسانيّه است بىبهره افتاده . حضرت مصطفى ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، فرمود « 6 » : « ملايكه معنى اسم ودود را نمىدانند و هركس مشتاق است بهآنچه ندارد . » و عجب واقعه كه ملايكه بر سبيل اعتراض مىگفتند : أَ تَجْعَلُ فِيها مَنْ يُفْسِدُ فِيها وَ يَسْفِكُ الدِّماءَ وَ نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَ نُقَدِّسُ لَكَ « 7 » ، و حال آنكه باعث بر خلق انسان افساد و سفك مذكور بود . و حضرت مصطفى ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، فرمود :
« و الّذى نفسى بيده ، لو لم تذنبوا ، لذهب اللّه بكم و لجاء بقوم يذنبون فيستغفرون اللّه فيغفر « 8 » لهم . » « 9 »
مرثيّهء حضرت خاتم صلّى اللّه عليه و سلّم
مرثيّهء حضرت خاتم صلّى اللّه عليه و سلّم
أ من بعد تكفين النّبىّ و دفنه * بأثوابه آسى على هالك ثوى
رزئنا رسول اللّه فينا فلن نرى « 10 » * بذاك عديلا ما حيينا من الرّدى
همزهء استفهام براى انكار . و بعد : پس . و تكفين : بكفن گرفتن . و دفن : به گور نهادن . و ثوب : جامه . و أسى ( بقصر ) : غمگين شدن ( از رابع ) . و هالك : هلاك شده . و ثوى بالمكان :
أقام به . و رزء « 11 » : مصيبت رسانيدن ، و رزأت الرّجل : أصبت منه خيرا ، « 12 » و رزئنا بر تقدير
( 1 ) . E : - و . ( 2 ) . ED : بخشيدم . ( 3 ) . C : - نكته . ( 4 ) . CG : - مجبول . ( 5 ) . CE : ملازمتى . ( 6 ) . AC : فرمود كه ، E : فرموده . ( 7 ) . البقرة : 30 . ( 8 ) . G : و يغفر . ( 9 ) . مسلم : 4934 ؛ ترمذى : 3462 ؛ أحمد : 22415 . ( 10 ) . E : يرى . ( 11 ) . E : رز . ( 12 ) . صحاح : 53 .