شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٥٢

باسم الإله و به بدينا « 5 »

و شيخ ابو على در اواخر « 1 » شفا گفته : « المنجّم القائل بالأحكام مع أنّ مقدّماته ليست تستند إلى برهان « 2 » ، بل عسى أن يدّعى فيها التّجربة و ربّما حاول قياسات شعريّة أو خطابيّة فى إثباتها ، فإنّه إنّما يعوّل على دلائل جنس واحد « 3 » من أسباب الكائنات و هى الّتى فى السّماء ، على أنّه لا يضمن الإحاطة بجميع الأحوال الّتى فى السّماء ، و لو ضمن لنا ذلك و وفى به ، لم يمكنه أن يجعلنا « 4 » و نفسه بحيث نقف على وجود جميعها فى كلّ وقت ؛ فليس إذن لنا اعتماد على أقوالهم ، و إن سلّمنا متبرّعين أنّ جميع ما يعطوننا من مقدّماتهم الحكميّة صادقة . » « 5 »

و مؤيّد اين آنكه قران زحل و مشترى در سنهء احدى و ثمانين و خمسمائة ببرج ميزان كه هوائيست واقع شد و منجّمان حكم كردند كه دران سال معمورهء ارض از باد خراب شود و انورى كه از حكماى « 6 » آن زمان بود با ايشان اتّفاق نمود و مردم ازين صورت بترسيدند و بسى عمارات در زير زمين بساختند « 7 » و منجّمان روز « 8 » تعيين كردند و مردم دران روز به « 9 » زيرزمينها و غارهاى كوه رفتند و هيچ باد نيامد و سلطان طغرل بفرمود كه چراغى بر سر منار « 10 » برافروختند و تا شب روشن بود و بزرگى فرمود :

گفت انورى كه از اثر بادهاى سخت * ويران شود عمارت و بس كوه و برترى « 11 »

در روز حكم او نوزيدست هيچ باد * يا مرسل الرّياح تو دانى و انورى

ليكن دران روز چنگيز خان « 12 » در تتار « 13 » بر قوم خود سرورى يافت و بعد از سى سال خروج كرد « 14 » .

( 1 ) . D : آخر . ( 2 ) . C : مستندة بالبرهان ، E : مستندة الى برهان . ( 3 ) . B : - واحد . ( 4 ) . E : يجعلها . ( 5 ) . إلهيّات الشّفاء : 440 . ( 6 ) . B : حكيمان . ( 7 ) . E : كردند . ( 8 ) . C : - روز . ( 9 ) . C : در . ( 10 ) . E : مناره . ( 11 ) . B : بس كوه برترى ، E : پس كوه بربرى . ( 12 ) . E : جكيز خان . ( 13 ) . G : سار . ( 14 ) . CD : - ليكن . . .