شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٨

باسم الإله و به بدينا « 5 »

و من يرد الحجامة فالثّلاثاء * ففى ساعاتها « 1 » هرق الدّماء

حجامة بكسر . و ثلاثاء : سه‌شنبه ، و الف ممدود را عوض هاء ساخته‌اند ، مثل حسنة و حسناء . و السّاعة : جزء « 2 » من أجزاء الزّمان ، « 3 » و نزد رياضيّين جزوى از بيست و چهار جزو شبانروز و « 4 » آن را « ساعت مستوى » گويند ، يا جزوى از دوازده جزو روز يا شب و آن را « ساعت معوجّ » خوانند . و هرق : ريختن . و دم : خون ، و اصل او دمو ( بفتح ميم ) نزد جوهرى ، و دمى به سكون نزد سيبويه ، و بفتح نزد مبرّد ، و دماء : جمع او . و بعد از الثّلاثاء « يومها » مقدّر كه مبتداست يا خبر و اوّل احسن است ، چه افادهء حصر مىكند . و در بعضى نسخ بجاى هرق « سفك » ، يعنى ريختن خون .

مىفرمايد : هركه مىخواهد حجامت را ، پس سه‌شنبه است روز آن ، كه در ساعتهاى اوست ريختن خونها . س :

اى آنكه ز اسرار حكم آگاهى * هر وقت كه فصد يا « 5 » حجامت خواهى

شرط است كه در روز سه‌شنبه باشد * تا چهرهء گلرنگ نگردد كاهى

و إن شرب امرؤ يوما دواء * فنعم اليوم يوم الأربعاء

شرب : آشاميدن ( از رابع ) . و أربعاء « 6 » ( بكسر باء « 7 » ) : چهارشنبه ، و از بعضى بنى اسد فتح باء حكايت كرده‌اند .

مىفرمايد : اگر آشامد مردى در روزى داروئى را ، پس نيك روزيست « 8 » روز چهارشنبه .

س :

گر فكر تو با قضا مشابه باشد * هر روز كنى آنچه ترا به باشد

از بهر علاج گر خورى داروئى * بايد كه بروز چارشنبه « 9 » باشد

( 1 ) . AD : ساعاته . ( 2 ) . C : جزو . ( 3 ) . مفردات : 434 . ( 4 ) . E : - و . ( 5 ) . E : قصد با . ( 6 ) . CG : يوم الاربعاء . ( 7 ) . CDG : - باء . ( 8 ) . E : روزست . ( 9 ) . CG : چهارشنبه .