شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٧

باسم الإله و به بدينا « 5 »

فلك اطلس است و او سما نيست ، بلكه سما منحصرست در افلاك كواكب « 1 » سيّاره ، و وجود نهار و ليل از حركت فلك شمس است . و اين بيت دليل جمعى است كه مىگويند خلق سما مقدّم بوده بر خلق ارض و تفصيل آن در فاتحهء رابعه گذشت . و اگر گوئى چرا شنبه « 2 » بىوصف وحدت اعتبار كرده‌اند و « 3 » پس او را به وحدت موسوم ساخته‌اند ، گوئيم شنبه يك روز تامّ است از ايّام هفته غير آدينه ، پس روز اوّل شروع در شنبه است « 4 » ، امّا يكشنبه تمام نيست و صباح روز دوم يكشنبه تمام شده و شروع در شنبه دوم است « 5 » و صباح روز سوم دوشنبه تمام شده « 6 » و شروع در « 7 » شنبه سوم است ، و على هذا القياس . و نظير اينست ارقام بروج كه الف رقم ثورست ، نه حمل . و مىتوان گفت كه شنبه اشارت « 8 » بذات بحت است كه نه واحدست و نه كثير ، و يكشنبه به مرتبهء احديّت ، و دوشنبه به مرتبهء واحديّت كه مبدأ ظهور كثرتست ، و سه‌شنبه بعالم عقول و نفوس مجرّده ، و چهارشنبه بعالم مثال ، و پنجشنبه بعالم شهادت ، و جمعه به انسان كه جامع جميع مراتب است « 9 » .

و فى الاثنين إن سافرت فيه * ستظفر بالنّجاح و بالثّراء

مسافرة : با كسى سفر كردن . و ظفر : فيروز شدن ( از رابع ) . و نجاح : روا شدن حاجت . و فيه متعلّق به تظفر « 10 » و ضمير راجع به سفر مفهوم از سافرت « 11 » .

مىفرمايد : در روز دوشنبه اگر مسافرت « 12 » كنى ، زود فيروز شوى دران « 13 » سفر بروا « 14 » شدن حاجت و بسيارى مال . س :

اى يافته از مردم درويش نظر * بايد كه روى روز دوشنبه به سفر

آغاز سفر اگر درين روز كنى * يا بى ز خدا سعادت و فتح و ظفر

( 1 ) . E : + سبعه . ( 2 ) . CG : شنبه چرا . ( 3 ) . E : - و . ( 4 ) . CG : - است . ( 5 ) . E : دوم شنبه است . ( 6 ) . G : - شده . ( 7 ) . CD : - شنبهء . . . ( 8 ) . C : - اشارت . ( 9 ) . E : + و اللّه اعلم . ( 10 ) . E : ستظفر . ( 11 ) . C : مسافرة . ( 12 ) . CG : سفر . ( 13 ) . D : به آن . ( 14 ) . D : به روان .