شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٠

حصر موت در مشقّت دنيا كه محلّ عناست و منزل بلا

و مراد استعتاب كه ملزوم اوست . و عناء : رنجور شدن .

مىفرمايد : هركه طلب آشتى كند از حادثهء دهر روزى ، باشد آن آشتى خواستن مرو را رنجى و طلب او ضايع ماند . س :

اى آنكه نئى چو لاله آشفته دماغ * زنهار مجو ز دهر آئين فراغ

هر دل كه ازو مرهم داغى جويد * داغ « 1 » دگرش نهد « 2 » روان بر سر داغ

و يزرى بالفتى الإعدام حتّى * متى يصب المقال يقل أساء

إزراء « 3 » : خوار داشتن ، و يستعمل بالباء . و فتى : جوانمرد . و أعدم الرّجل : افتقر « 4 » ، فهو معدم « 5 » و عديم . و إصابة : صواب گفتن . و مقال : گفتن . و إساءة : بدى كردن .

مىفرمايد : خوار مىدارد جوانمرد را درويشى ، به مرتبه‌اى كه هرگاه كه « 6 » صواب گويد سخن را ، گفته شود كه بد گفت . س :

چون اهل جهان تمام ظاهر بينند * با مردم درويش بسى ننشينند

گويند صواب اين گروه است خطا * يا ربّ چه جفاپيشه و بدآئينند

حصر موت در مشقّت دنيا كه محلّ عناست و منزل بلا

حصر موت در مشقّت دنيا كه محلّ عناست و منزل بلا

ليس من مات فاستراح به ميت * إنّما الميت ميّت الأحياء

موت و ممات : مردن . و استراحة : برآسودن . و دو ميت اوّل بتخفيف و ثالث « 7 » بتشديد .

مىفرمايد : نيست كسى كه مرد ، پس برآسود از محنت دنيا ، مرده ، نيست مرده مگر كسى كه اسير محنت دنياست و به‌منزلهء مرده است در ميان زندگان . س :

آن حال كه خلق مردنش مىخوانند * آسايش نفس است اگر مىدانند

( 1 ) . BCG : داغى . ( 2 ) . A : دهد . ( 3 ) . CG : ارزا . ( 4 ) . E : افقر . ( 5 ) . AG : معدوم . ( 6 ) . C : - كه . ( 7 ) . D : ثانى .