شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٥

نكته

پيمانهاى ايشان يكسانست . مىشكنند ايشان دل ترا ، پس جبر « 1 » نمىكنند آن را ، و دلهاى ايشان از وفا خالى است « 2 » . س :

اى دل مكن از عهد زنان هرگز ياد * باشد همه عهدهاى ايشان چون باد

در بزم وفا شيشهء دلها شكنند * از دست جفاى اين جماعت فرياد

نكته

نكته

حضرت مصطفى ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، فرموده : « زنان ناقصات عقل و دينند . » و گفته كه شهادت زن مثل نصف شهادت مردست و آن از نقصان عقل اوست ، و چون حايض شد « 3 » ، روزه نمىدارد و نماز نمىگزارد و آن از « 4 » نقصان دين اوست ، و به حكم لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ « 5 » ميراث خواهر مثل نصف ميراث برادرست و حال آنكه زن بواسطهء عجز و ضعف « 6 » احقّ است بميراث از مرد « 7 » . و تحقيق مقام آنكه خواهر كابين لايق كه مثل ميراث اوست از شوهر مىستاند و برادر مهر لايق كه نصف « 8 » ميراث اوست بزن مىدهد ، پس در مآل حظّ خواهر ضعف حظّ برادر مىشود و اين عين « 9 » اعتدال است و اگر بجاى « 10 » حكم « 11 » مذكور عكس اين مىبود ، حظّ خواهر « 12 » ثمانيهء « 13 » امثال حظّ برادر مىشد « 14 » و بافراط بليغ مىانجاميد . و اگر گوئى بعضى « 15 » زنان اهل كمال بوده‌اند ، مثل مريم و فاطمه و ازواج نبى و رابعهء عدويّه ، و شيخ محيى الدّين در عقله مىگويد : « سئل بعض الأولياء عن عدد الأبدال ، فقال : أربعون نفسا ، قيل : لم لا تقول أربعون رجلا ؟ فقال « 16 » : قد يكون فيهم النّساء » ، گوئيم مراد آنست كه شأن زنان اتّصاف بصفات بدست و شأن مردان اتّصال به سعادت « 17 » ابد و تخلّف در هر دو بواسطهء عوارض واقع مىشود ؛ و نظير اين

( 1 ) . E : به . ( 2 ) . C : خالى از وفاست . ( 3 ) . E : شود . ( 4 ) . CEG : - از . ( 5 ) . النّساء : 11 . ( 6 ) . CG : ضعف و عجز . ( 7 ) . E : مردم . ( 8 ) . D : مثل . ( 9 ) . C : غير . ( 10 ) . G : به جايى . ( 11 ) . B : - حكم . ( 12 ) . C : بود خواهر ، EG : بودى خواهر . ( 13 ) . E : به مثابه . ( 14 ) . B : مىشود . ( 15 ) . D : بعض . ( 16 ) . D : يقال . ( 17 ) . E : بسعادات .