شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٢١٠

فاتحهء سابعه در فضائل و احوال مرتضى بر وفق حديث و قرآن قديم

صلّى اللّه عليه و سلّم ، شنيده‌ام « 1 » : لا نورث ، ما تركناه صدقة . » « 2 » و دگر ميان فاطمه و ابو بكر سخن واقع نشد تا وفات يافت و على او را به شب دفن كرد و خبر به ابو بكر نداد و بعد « 3 » از موت فاطمه توجّه مردم به على كمتر شد و هنوز او و بنو هاشم با ابو بكر بيعت « 4 » نكرده بودند . روزى على « 5 » همه را جمع كرد و ابو بكر را تنها بطلبيد ، و غرض آن بود كه عمر حاضر نباشد ؛ چه شدّت او معلوم داشت . عمر با ابو بكر گفت : « تنها مرو . » و « 6 » ابو بكر تنها برفت و على برخاست و بعد از حمد و ثناى خدا گفت : « أمّا بعد ، فلم يمنعنا أن نبايعك ، يا أبا بكر ، إنكارا لفضيلتك و لا نفاسة عليك بخير ساقه اللّه إليك ، و لكنّا كنّا نرى أنّ لنا فى هذا الأمر حقّا ، فاستبددتم علينا . » پس قرابت خود با رسول « 7 » ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، ذكر فرمود « 8 » و ابو بكر بگريست و بعد از حمد و ثناى خدا گفت : « أمّا بعد ، فو اللّه لقرابة رسول اللّه ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، أحبّ إلىّ أن أصل من قرابتى و اللّه ما ألوت فى هذه الأموال الّتى كانت « 9 » بينى و بينكم عن الخير ، و لكنّى سمعت رسول اللّه ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، يقول :

لا « 10 » نورث ، ما تركناه صدقة . إنّما يأكل آل محمّد فى هذا المال . و إنّى و اللّه لا أدع أمرا صنعه رسول اللّه ، صلّى اللّه عليه و سلّم « 11 » ، إلّا صنعته ، إن شاء اللّه . » پس على گفت : « موعدك للبيعة العشيّة . » و پيشين در مسجد حاضر شدند و چون ابو بكر نماز پيشين گزارد ، عذر على خواست و على « 12 » برخاست و فضيلت ابو بكر ذكر فرمود و متوجّه او شد و بيعت كرد و مردم متوجّه على شدند و تحسين كردند .

و لباب سخن آنكه تا در ميان صحابه كسى بود كه استعداد خلافت داشت ، على ملتفت نشد و آن زمان كه هيچ قابل نماند ، به ضرورت قبول كرد .

و شيخ علاء الدّوله گويد : ولايت علم باطن است ، و وراثت « 13 » علم ظاهر ، و امامت علم باطن و ظاهر ، و وصايت حفظ سلسلهء باطن ، و خلافت حفظ سلسلهء ظاهر . و على بعد از

( 1 ) . E : شنيدم نحن معاشر الانبياء . ( 2 ) . مسلم : 3302 . ( 3 ) . D : - بعد . ( 4 ) . ABE : بيعة با ابو بكر . ( 5 ) . CG : - على . ( 6 ) . EG : - و . ( 7 ) . C : برسول . ( 8 ) . E : كرد . ( 9 ) . D : - كانت . ( 10 ) . B : ما . ( 11 ) . BDE : - صلى . . . ( 12 ) . C : + عليه السلام . ( 13 ) . E : دراية .