شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٥

فاتحهء سابعه در فضائل و احوال مرتضى بر وفق حديث و قرآن قديم

كه مستحقّ سبّ نبودند مىكردند و چون مردم از نماز عيد « 1 » فارغ مىشدند ، متفرّق مىگشتند و از استماع خطبه اعراض مىنمودند تا سامعه بشنيدن آن لفظ كريه آلوده نشود ؛ پس ايشان تأخير صلات كردند تا مردم را به ضرورت توقّف بايد كرد « 2 » . نعوذ باللّه من شرور أنفسنا و سيّئات أعمالنا .

و هم شيخ در فلاح مىفرمايد : « إنّ معاوية الباغى و مروان « 3 » الطّاغى كلاهما مجبولان على خلاف رسول اللّه ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، و جروة « 4 » معاوية و جحوش مروان كذلك . »

و اشعار « 5 » كه از يزيد منقول است اشعار بكمال نقص او دارد :

و شمسة كرم برجها قعر دنّها « 6 » * و مشرقها السّاقى و مغربها فمى « 7 »

مدام كتبر فى إناء كفضّة * و ساق « 8 » كبدر مع ندامى كأنجم

إذا أفرغت من دنّها فى إنائها * حكت نفرا بين الحطيم و زمزم

يشير إليها بالبنان كأنّما * يشير إلى البيت العتيق المحرّم

فإن حرّمت يوما على دين أحمد * فخذها على دين المسيح بن مريم

و گويند در وقت شنيدن واقعهء كربلا اين ابيات « 9 » مىخواند :

ليت أشياخى ببدر شهدوا * جزع الخزرج من وقع الأسل

لأهلّوا و استهلّوا « 10 » فرحا * ثمّ قالوا يا يزيد لا تشلّ « 11 »

لعبت هاشم بالملك فلا * خبر جاء و لا وحى نزل

فجزيناهم ببدر مثلها * و أقمنا ميل بدر فاعتدل

لست من خندف « 12 » إن لم أنتقم * من بنى أحمد ما كان « 13 » فعل

و مولانا سعد الدّين تفتازانى ، قدّس سرّه ، در شرح مقاصد فرمايد : « فإن قيل : من

( 1 ) . C : - عيد . ( 2 ) . D : نمود . ( 3 ) . D : المروان . ( 4 ) . C : جرو ، E : + و . ( 5 ) . CG : اشعارى . ( 6 ) . B : قعروتّها . ( 7 ) . B : فم . ( 8 ) . BD : ساقى . ( 9 ) . E : + شوم . ( 10 ) . D : استحلوا . ( 11 ) . الشّلل فساد فى اليد و يقال فى الدّعاء : لا تشلل و لا تكلل ( منه ) . ( 12 ) . خندف مرأة إلياس بن خضر و اسمها ليلى ، نسب ولد إلياس إليها ( منه ) . ( 13 ) . B : كان ما .