شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٤

فاتحهء سابعه در فضائل و احوال مرتضى بر وفق حديث و قرآن قديم

چون مروان را بياوردند ، فرمود : « هو الوزغ بن « 1 » الوزغ الملعون بن الملعون . » « 2 » و از محمّد بن زياد روايت كند كه چون معاويه با پسر خود بيعت كرد ، مروان گفت : « سنّة « 3 » أبى بكر و عمر . » و عبد الرّحمن پسر ابى بكر گفت : « سنّة هرقل و قيصر . » مروان گفت : « أنزل اللّه فيك : وَ الَّذِي قالَ لِوالِدَيْهِ أُفٍّ لَكُما « 4 » . » چون اين خبر به عايشه رسيد ، فرمود : « كذب و اللّه ما هو به « 5 » ، و لكن رسول اللّه ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، لعن أبا مروان و مروان فى صلبه . » « 6 »

و اولى در امثال اين مباحث سكوتست . و امام شافعى از عمر بن عبد العزيز نقل مىكند « 7 » : « تلك دماء طهّر اللّه يدى منها ، فلا أخضب لسانى بها . » و علماى سنّت و جماعت ، رضى اللّه عنهم « 8 » ، منع بليغ از سبّ اين طايفه كرده‌اند . و از على ، عليه السّلام « 9 » ، منقول است كه در حرب جمل فرمود : « إخواننا بغوا علينا . » ليكن شيخ علاء الدّوله « 10 » در فلاح نقل از ابو سعيد خدرى مىكند كه پيغمبر ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، در عيدين افتتاح به نماز كردى و مروان مرا دلالت بتقديم خطبه مىكرد ، گفتم : « أين الابتداء بالصّلاة ؟ » گفت :

« يا أبا سعيد ، قد ترك ما تعلم . » گفتم : « و الّذى نفسى بيده لا تأتون « 11 » بخير ممّا أعلم . » پس شيخ مىفرمايد : « إنّ مروان الحمار « 12 » كان أجهل من الحمار بشرائع الإيمان و قد جعل الإيمان وسيلة الوصول إلى الإمارة ، لا قربة إلى اللّه و إلى رسوله ؛ و من يذهب مذهبه و مذهب جحوشه و مذهب معاوية و جروه ، يحشرون معهم و لا نصيب لهم من شفاعة النّبىّ ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، . »

و در شرح صحيح بخارى ديده‌ام كه سلاطين بنى اميّه « 13 » در اثناى خطبه سبّ جمعى

( 1 ) . CEG : ابن . ( 2 ) . المستدرك على الصّحيحين 4 : 526 . ( 3 ) . CEG : شبه . ( 4 ) . الأحقاف : 17 . ( 5 ) . G : ماهويه . ( 6 ) . همان : 828 . ( 7 ) . E : + كه . ( 8 ) . C : - رضى . . . ( 9 ) . D : حضرت امير المؤمنين على رضى اللّه عنه . ( 10 ) . E : + رضى اللّه عنه . ( 11 ) . B : لا يؤتون . ( 12 ) . دو كس از سلاطين بنى اميّه مروان نام داشتند ، ( C : داشته‌اند ) اوّل مروان بن حكم كه وزير عثمان بود و بعد از معاوية بن يزيد سلطان شد و ثانى ( C : ثانيا ) مروان بن محمّد بن مروان بن حكم و اوست كه ملقّب بحمار بوده و آخر سلاطين بنى اميّه است ( منه ) . ( 13 ) . B : بنى اميه سلاطين .