شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ١٩٤

فاتحهء سابعه در فضائل و احوال مرتضى بر وفق حديث و قرآن قديم

در اثناى حرب شهادت يافت .

و بعد از كثرت قتال ميان على و معاويه صلح شد و ابو موسى اشعرى و عمرو بن عاص را تحكيم كردند . و شرح آن در حرف راء مهمله خواهد آمد .

و گويند در روز حديبيه كه رسول ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، با قريش صلح فرمود ، على در صلح‌نامه « محمّد رسول اللّه » نوشت ، سهيل « 1 » بن عمرو گفت : « اگر ما رسالت او مىدانستيم ، مقابله و مقاتله نمىكرديم . » پيغمبر ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، فرمود : « رسول اللّه را محو كن و محمّد بن عبد اللّه بنويس . » و على رعايت ادب مىنمود . پيغمبر ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، بدست مبارك خود محو فرمود و « 2 » گفت : « اى على ، ترا نيز مثل اين واقع شود . » و در صلح‌نامهء صفّين او را « امير المؤمنين » نوشته بودند ، معاويه گفت : « اگر من او را امير المؤمنين دانستمى ، با او حرب نمىكردم . » امير فرمود « 3 » : « صدق رسول اللّه . » و امر كرد كه « علىّ بن أبى طالب » بنويسند .

و بعد از تحكيم لشكر على دو گروه گشتند و شش هزار تن در حروراء كه دهى است نزديك كوفه جمع شدند و تكفير او مىكردند و مىگفتند : « لا حكم إلّا للّه . » و على نزد ايشان رفت و تكيه بر كمان كرده خطبه خواند و ايشان را نصيحت فرمود و بازگردانيد . و چون خبر آمد كه ابو موسى از عمرو بن عاص بازى خورد ، باز آن جماعت برگشتند « 4 » و از كوفه بيرون رفتند و ابن عبّاس « 5 » از پى ايشان برفت و ايشان را به آيت يَحْكُمُ بِهِ ذَوا عَدْلٍ مِنْكُمْ هَدْياً بالِغَ الْكَعْبَةِ « 6 » و به آيت فَابْعَثُوا حَكَماً مِنْ أَهْلِهِ وَ حَكَماً مِنْ أَهْلِها إِنْ يُرِيدا إِصْلاحاً يُوَفِّقِ اللَّهُ بَيْنَهُما « 7 » و به صلح پيغمبر در روز حديبيه نصيحت كرد و دو هزار كس بازگشتند و چهار هزار به ضلالت بماندند و با عبد اللّه بن وهب راسبى و حرقوص بن زهير بجلى « 8 » ، معروف به ذو الثّديه ، بيعت كردند و به نهروان رفتند و على از عقب ايشان برفت و دو هزار و هشتصد تن را بقتل آورد .

و بخارى « 9 » و مسلم « 10 » از ابو سعيد « 11 » خدرى روايت كنند كه مصطفى « 12 » ، صلّى اللّه عليه

( 1 ) . BD : سهل . ( 2 ) . E : - و . ( 3 ) . BF : گفت . ( 4 ) . E : بازگشتند . ( 5 ) . D : عبد اللّه عبّاس . ( 6 ) . المائدة : 95 . ( 7 ) . النّساء : 35 . ( 8 ) . D : نجلى . ( 9 ) . بخارى : 3341 . ( 10 ) . مسلم : 1765 . ( 11 ) . C : ابو سعيدى . ( 12 ) . CG : پيغمبر .