شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ١٨٩
فاتحهء سابعه در فضائل و احوال مرتضى بر وفق حديث و قرآن قديم
و كذا « 1 » النّصارى يكرمون محبّة * لمسيحهم نجرا من الأعواد « 2 »
فمتى يوالى آل أحمد مسلم * قتلوه أو سمّوه بالإلحاد
هذا هو الدّاء « 3 » العياء لمثله * ضلّت حلوم حواضر و بواد
لم يحفظوا حقّ النّبىّ محمّد * فى آله و اللّه بالمرصاد
فتح
اوّل فتنهاى كه ميان اهل « 4 » اسلام واقع شد آن بود كه پيغمبر ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، در مرض موت فرمود : « هلمّوا ، أكتب لكم كتابا لن تضلّوا بعده « 5 » . » و عمر گفت : « إنّ النّبىّ قد غلب عليه الوجع و عندكم القرآن ، حسبكم كتاب اللّه . » و نزاع به مرتبهاى رسيد كه پيغمبر ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، فرمود : « قوموا عنّى ، لا ينبغى عندى النّزاع . »
و بعد از موت آن حضرت امير المؤمنين ابو بكر ، رضى اللّه عنه « 6 » ، در روز سهشنبه سيزدهم ربيع الأوّل سنهء احدى عشر باجماع صحابه خليفه شد و دو سال و چهار ماه خلافت كرد و در مدينه در شب سهشنبه بيست و دوم جمادىالآخرهء « 7 » سنهء ثلاث عشر وفات يافت . و شارح مقاصد گويد : در وقت وفات با عثمان گفت : « بنويس : بسم اللّه الرّحمن الرّحيم ، هذا ما عهد أبو بكر بن أبى قحافة فى آخر عهده بالدّنيا خارجا عنها و أوّل عهده بالآخرة داخلا فيها حين يؤمن الكافر و يبرّ الفاجر و يصدق الكاذب ، إنّى أستخلف عمر بن الخطّاب ، فإن عدل - فذاك ظنّى به - و إن بدّل فجار « 8 » ، لكلّ امرئ ما اكتسب ، و الخير أردت و لا أعلم الغيب وَ سَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ « 9 » . » و صحيفه بر صحابه عرض كردند و « 10 » همه بيعت نمودند و چون به على رسيد ، فرمود : « بايعنا به من فيها و إن كان عمر . » پس امير المؤمنين « 11 » عمر ده سال و نيم خليفه بود و اكثر بلاد اسلام در زمان او
( 1 ) . A : و كذلك . ( 2 ) . النّجر ( بالجيم ) النّحت [ C : النّحر ] و الأعواد جمع عود و المراد الصّليب ( منه ) . ( 3 ) . B : الدار . ( 4 ) . E : كه در ميان قوم . ( 5 ) . E : بعدى ، G : بعد . ( 6 ) . CG : ابو بكر صديق . ( 7 ) . DE : جمادى الآخر . ( 8 ) . G : و جار . ( 9 ) . الشّعراء : 227 . ( 10 ) . E : - و . ( 11 ) . C : - امير المؤمنين .