شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ١٧٢

فاتحهء سابعه در فضائل و احوال مرتضى بر وفق حديث و قرآن قديم

اللّه عليه و سلّم ، فرمود : « إنّ فيكم من يقاتل على تأويل القرآن ، كما قاتلت على تنزيله . » ابو بكر گفت : « أنا هو ، يا رسول اللّه ؟ » فرمود : « لا . » عمر گفت : « أنا هو ، يا رسول اللّه ؟ » فرمود : « لا ، و لكن خاصف النّعل . » و على ، عليه السّلام ، نعل رسول ، صلّى اللّه عليه و سلّم « 1 » ، داشت و بخصف آن مشغول بود . « 2 » و ترمذى مثل اين از مرتضى روايت كرده . و اين صورت در حديبيه بوده . و مطابق اينست رجزى كه عمّار بن ياسر در روز شهادت خويش مىخوانده و در حرف لام خواهد آمد .

و مرويست كه آن حضرت در صفّين فرمود : « يا أيّها النّاس ، إن لم تقتلوا ، تموتوا ؛ و الّذى نفس علىّ « 3 » بن أبى طالب بيده لألف ضربة بالسّيف أهون من ميتة على فراش . » و آثار شجاعت آن حضرت از حدّ « 4 » عدّ بيرون و از قدر حصر افزونست و بيان بعضى از آن در اثناى شرح رجزها كه در غزوات و حرب جمل و صفّين و نهروان فرموده‌اند رقم تحرير خواهد يافت « 5 » ، بعون اللّه و حسن توفيقه .

فتح

و صاحب كشّاف « 6 » و واحدى از ابن عبّاس روايت كنند كه على چهار دينار داشت .

دينارى به شب صدقه كرد و دينارى بروز و دينارى پنهان و دينارى آشكارا « 7 » ، و در شأن او نازل شد : الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ سِرًّا وَ عَلانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ « 8 » .

و قاضى ناصر الدّين از مرتضى روايت كند كه هيچ كس غير من به آيت يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا ناجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْواكُمْ صَدَقَةً « 9 » عمل نكرد ، تا به آيت أَ أَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْواكُمْ صَدَقاتٍ « 10 » منسوخ شد . « 11 »

( 1 ) . A : - صلى . . . ( 2 ) . شرح السّنّة 5 : 427 . ( 3 ) . D : - على . ( 4 ) . E : + و . ( 5 ) . G : + و . ( 6 ) . كشّاف 1 : 319 . ( 7 ) . DB : آشكار . ( 8 ) . البقرة : 274 . ( 9 ) . المجادلة : 12 . ( 10 ) . المجادلة : 13 . ( 11 ) . أنوار التّنزيل 2 : 320 .