شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ١٦٧

فاتحهء سادسه در نبوّت و ولايت

على محمّد ، كه خداى « 1 » تعالى ملكى را موكّل كند كه غيبت مردم نكنيد « 2 » ، و چون برخيزيد ، همين بگوئيد ، كه خداى تعالى ملكى « 3 » موكّل كند كه غيبت شما نكنند . »

و مولانا عبد الرّزّاق كاشى در مكتوبى كه به حضرت شيخ نوشته انكار امثال اين سخنان كرده « 4 » و در اصطلاحات گويد : « الخضر كناية عن البسط و إلياس « 5 » عن القبض ؛ و أمّا كون الخضر ، عليه السّلام « 6 » ، شخصا إنسانيّا باقيا من زمان موسى ، عليه السّلام ، إلى هذا العهد ، أو روحانيّا يتمثّل « 7 » بصورته لمن يرشده ، فغير محقّق عندى . » « 8 » و شيخ صدر الدّين قونوى « 9 » در تبصرة المبتدى و تذكرة المنتهى گويد : وجود خضر در عالم مثال است . « 10 »

و از سخن حضرت شيخ محيى الدّين فهم « 11 » مىشود كه تصديق بوجود خضر داشته و « 12 » در باب بيست و پنجم از فتوحات مىفرمايد : « شيخ ابو العبّاس عريبى « 13 » سخنى « 14 » با من مىگفت و من قبول نمىكردم . چون ازو جدا شدم ، شخصى را ديدم كه مىگفت : شيخ ابو العبّاس را در فلان سخن مسلّم دار ! در حال بازگشتم و نزد شيخ رفتم ، فرمود : تا خضر با تو نگويد ، سخن من قبول نكنى ؟ گفتم : باب توبه مفتوح است . فرمود : قبول توبه واقع است . » « 15 » رَبَّنا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنا وَ إِلَيْكَ أَنَبْنا وَ إِلَيْكَ الْمَصِيرُ « 16 » .

( 1 ) . CD : حق . ( 2 ) . B : نكنند ، E : مكنيد . ( 3 ) . F : + را . ( 4 ) . - نفحات الأنس : 484 . ( 5 ) . E : الالياس . ( 6 ) . C : - عليه السلام . ( 7 ) . B : متمثّل . ( 8 ) . اصطلاحات الصّوفيّة : 160 . ( 9 ) . E : قنوى . ( 10 ) . تبصرة المبتدى و تذكرة المنتهى ، در : معارف ، دورهء دوم ، ش 1 ، 1364 : 94 . ( 11 ) . G : نقل . ( 12 ) . E : - و . ( 13 ) . BC : عرينى ، D : عربى ، E : عزينى . ( 14 ) . DE : سخن . ( 15 ) . فتوحات 3 : 180 . ( 16 ) . الممتحنة : 4 .