شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ١٥٧

فاتحهء سادسه در نبوّت و ولايت

و امام حسن و معاوية بن يزيد و عمر بن عبد العزيز و متوكّل . و او بر قلب اسرافيل است . و مراد ازينكه فلان بر قلب يا قدم « 1 » فلانست آنست « 2 » كه فيض حقّ بر هر دو از يك جنس است .

و « امامان » « 3 » دو شخصند « 4 » : يكى بر يمين غوث و نظر او بعالم ملكوتست و او را « عبد الرّبّ » گويند ، و يكى بر يسار غوث و نظر او بعالم ملك است و او را « عبد الملك » خوانند و افضل است از عبد الرّبّ .

و « اوتاد » « 5 » چهار شخصند در چهار ركن عالم : يكى را كه در مشرق است « عبد الحىّ » گويند ، و يكى را كه در مغربست « عبد العليم » ، و يكى را كه در شمال است « عبد المريد » ، و يكى را كه در جنوبست « عبد القادر » .

و « ابدال » « 6 » هفت شخصند و خلاف است كه ايشان قطب و امامان و « 7 » اوتادند ، يا نه . و وجه تسميه آنست كه چون يكى ازيشان مرد ، يكى از چهل تن بدل او شد « 8 » و تتميم چهل تن به يكى از سيصد تن است و تتميم سيصد تن به يكى « 9 » از صلحا ؛ يا آنست كه چون ايشان از مقامى مىروند ، مىتوانند كه جسدى به صورت خود بگذارند . و اطلاق ابدال بريشان مشروط است « 10 » به‌آنكه عالم باشند به اين امر .

و مقرّرست كه ايشان در « 11 » هر روز از روزهاى ماه در كدام جهتند به اين تفصيل :

[ تصوير ]

( 1 ) . B : قدم يا قلب . ( 2 ) . E : - آنست . ( 3 ) . - همان : 269 - 270 . ( 4 ) . B : شخص است . ( 5 ) . - همان : 276 - 278 . ( 6 ) . - همان : 280 - 278 . ( 7 ) . CE : يا . ( 8 ) . E : اوست . ( 9 ) . E : يكى . ( 10 ) . C : - است . ( 11 ) . D : - در .