شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ١٤٠

فاتحهء سادسه در نبوّت و ولايت

سَلِيمٍ « 6 » و فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ « 7 » اشارت به‌آنست . و چنانچه هر مرض جسمانى را سببى و دوائى خاصّ است كه غير طبيب حاذق دقايق آن نداند ، هر مرض « 8 » روحانى هم سببى و دوائى خاصّ دارد كه غير انبيا و اوليا حقايق آن ندانند . اگر كسى را سودا غالب باشد و « 9 » بمعالجات صفرائيّه « 10 » مشغول شود ، هلاك گردد ، همچنين هر مرض روحانى علاجى دارد كه از آن تجاوز نتوان كرد . « ربّ تالى القرآن « 11 » و القرآن يلعنه . » ظ :

طاعت ناقص ما موجب غفران نشود * راضيم گر مدد علّت عصيان نشود

از حضرت مصطفى ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، تفسير بَدا لَهُمْ مِنَ اللَّهِ ما لَمْ يَكُونُوا يَحْتَسِبُونَ « 12 » پرسيدند ، فرمود : « هى أعمال حسبوها حسنات ، فوجدوها فى كفّة السّيّئات . »

پس چاره نيست از محبّت ولى و اصل و صحبت مرشد كامل . « من مات و لم يعرف إمام زمانه ، فقد « 13 » مات ميتة جاهليّة . » ظ :

طفيل هستى عشقند آدمى و پرى * ارادتى بنما تا سعادتى ببرى

بيا و سلطنت از ما بخر به مايهء حسن * ازين معامله غافل مشو كه حيف خورى

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ وَ جاهِدُوا فِي سَبِيلِهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ « 14 » .

س :

خواهى كه برى راه به سرچشمهء حال * بايد كه شوى خاك ره اهل كمال

هر كلب كه تعليم ز صيّاد گرفت * صيدى كه كند ز روى شرع است حلال

و چنانچه نبض و قاروره دلالت بر احوال بدن دارند « 15 » ، واقعه دلالت بر احوال نفس دارد و لهذا سالكان واقعات خود را « 16 » بر شيخ عرض « 17 » كنند و شيخ ترقّى و تنزّل نفس « 18 » معلوم كند و برطبق آن تعيين ذكر و غير آن فرمايد . بخارى و ترمذى از سمرة بن جندب

( 6 ) . الشّعراء : 89 . ( 7 ) . البقرة : 10 . ( 8 ) . C : مرضى . ( 9 ) . D : غالب شد و ، E : - و . ( 10 ) . G : صفرا . ( 11 ) . E : تال القرآن ، F : تال للقرآن . ( 12 ) . الزّمر : 47 . ( 13 ) . G : - فقد . ( 14 ) . المائدة : 35 . ( 15 ) . D : دارد . ( 16 ) . CDG : خويش را ، E : - را . ( 17 ) . D : عرضه . ( 18 ) . B : - نفس .