شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ١٣٩

فاتحهء سادسه در نبوّت و ولايت

وحى كشف صوريست متضمّن كشف معنوى ، و الهام كشف معنوى صرف است . و وحى خاصّيّت نبى است و الهام خاصّيّت ولى ، و وحى مشروط به تبليغ است و الهام نه .

و اوليا چهار قسمند : سالك محض و مجذوب محض و سالك مجذوب كه سلوك او بر جذبه مقدّم است و مجذوب سالك كه جذبهء او بر سلوك مقدّم است . س :

آن دل كه تو ديده‌اى ز غم خون شد و رفت * وز ديدهء خون گرفته بيرون شد و رفت

روزى به هواى عشق سيرى مىكرد * ليلى صفتى بديد و مجنون شد و رفت

« جذبة من جذبات الحقّ توازى عمل « 1 » الثّقلين . » س :

باشد هوسم كه خاك پاى تو شوم * مجذوب دو چشم دلرباى تو شوم

آن دم كه زند آتش رويت شعله * خواهم كه بجان و دل فداى تو شوم

و نه هركه كمر سلوك بر ميان « 2 » بندد ، بمقام ولايت رسد ؛ و نه هركه قدم درين باديه نهد ، زلال وصال چشد .

خليلىّ قطّاع الفيافى إلى الحمى * كثير و أمّا الواصلون « 3 » قليل

أ ترجو وصالا من سليمى و لم تجد * بنفس متى نال الوصال بخيل

ظ :

بسرّ جام جم آنگه نظر توانى كرد * كه خاك ميكده كحل بصر توانى كرد

گدائى در ميخانه طرفه اكسيريست * گر اين عمل بكنى خاك زر توانى كرد

بعزم مرحلهء عشق پيش نه قدمى * كه سودها كنى ار اين سفر توانى كرد

تو كز سراى طبيعت نمىروى بيرون * كجا بكوى طريقت گذر توانى كرد

جمال يار ندارد نقاب و پرده ولى * غبار ره بنشان تا نظر توانى كرد

چنانچه تن « 4 » را غذا و صحّت و مرض هست ، روح را هم هست ، و « 5 » إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ

( 1 ) . G : عبادة . ( 2 ) . E : + جان ، G : به ميان . ( 3 ) . AB : و لكن واصلون ، E : و لكن ارباب الوصول . ( 4 ) . E : بدن . ( 5 ) . DEG : - و .