شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ١٣٤

فاتحهء سادسه در نبوّت و ولايت

الجزئيّة داخلة فى الأسماء الكلّيّة . و إليه أشار بقوله : إِنَّ إِبْراهِيمَ كانَ أُمَّةً قانِتاً لِلَّهِ . » « 1 » م « 2 » :

صد هزاران طفل سر ببريده شد * تا كليم اللّه صاحب ديده شد

فتح

صوفيّه گويند ميان اسماى حق‌ّتعالى تضادّ و تقابل است و هريك مىخواهد كه خود غالب و ظاهر باشد « 3 » و مقابل او مغلوب و مخفى ، و اين تضادّ و تقابل است كه سرايت در مظاهر كرده ؛ پس حاكمى عدل مىبايد هم در ميان اسما و هم در ميان مظاهر تا هريك بكمال خود رسند و سلسلهء عالم منتظم باشد ، و آن حاكم حقيقت محمّديست « 4 » كه نبى حقيقى و قطب ازلى و ابديست : « كنت نبيّا و آدم بين الماء و الطّين . آدم و من دونه تحت لوائى . أنا سيّد ولد آدم و لا فخر . « 5 » لو كان موسى حيّا ، ما وسعه إلّا اتّباعى . » ظ :

به حُسن و خُلق و « 6 » وفا كس بيار ما نرسد * ترا درين سخن انكار كار ما نرسد

هزار نقش برآيد ز كلك صنع و يكى * به دلپذيرى نقش نگار ما نرسد

هزار نقد به بازار كائنات آرند * يكى به سكّهء صاحب عيار ما نرسد

از ابن عبّاس پرسيدند كه « ص » چيست ، فرمود : « جبل بمكّة كان عليه عرش الرّحمن . » « 7 » ض :

و من مطلعى النّور البسيط كلمعة * و من مشرعى البحر المحيط كقطرة

و من لم يرث منّى الكمال فناقص * على عقبيه ناكص « 8 » فى العقوبة « 9 »

س :

اى آنكه محبّان تو محبوبانند * عشّاق تو از هر طرفى خوبانند

جمعى كه ربودهء جمالت شده‌اند * در مذهب اهل عشق مجذوبانند

( 1 ) . B : - قانتا للّه ، E : - للّه . - - النّحل : 120 . - - شرح فصوص الحكم للقيصرى : 1108 . ( 2 ) . B : شعر ، C : مثنوى ، F : ظ . ( 3 ) . E : مىخواهند . . . باشند . ( 4 ) . A : محمد است . ( 5 ) . ترمذى : 3073 ، 3548 ؛ أحمد : 2415 ، 2560 . ( 6 ) . CD : - و . ( 7 ) . - اصطلاحات الصّوفيّة : 140 . ( 8 ) . F : ناقص ، G : ماكص . ( 9 ) . ديوان ابن الفارض : 60 - 62 .