شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ١٣٢

فاتحهء سادسه در نبوّت و ولايت

باشد بخلق تا هدايت ايشان كند به كمالى كه در « 1 » حضرت علميّه براى ايشان مقرّر شده باقتضاى استعدادات اعيان ثابتهء ايشان ، خواه آن كمال ايمان باشد و « 2 » خواه غير آن . » « 3 » ظ :

در كارخانهء عشق از كفر ناگزيرست * آتش كرا بسوزد گر بولهب نباشد

در كيش عشق‌بازان فضل و شرف به رنديست * اينجا « 4 » نسب نگنجد وينجا « 5 » حسب نباشد

و خرق عادت ، اگر از نبى صادر شود ، معجزه است ، و اگر از ولى ظاهر شود ، كرامت است . و گاه باشد كه از اصحاب نفوس قويّه بحسب فطرت صادر شود و « 6 » اگرچه نبى و ولى ، بلكه صالح نيز « 7 » نباشد . « 8 »

و مولانا سعد الدّين در شرح مقاصد گويد : « قد تستعين النّفوس فى إحداث الغرائب بمزاولة أعمال مخصوصة و هى السّحر ، أو بقوى بعض الرّوحانيّات و هى العزائم ، أو بالأجرام الفلكيّة و هى دعوة الكواكب ، أو بتمزيج القوى السّماويّة بالأرضيّة و هى الطّلسمات ، أو بالخواصّ العنصريّة و هى النّيرنجات ، أو بالنّسب الرّياضيّة و هى الحيل الهندسيّة « 9 » . »

و اشاعره بكرامات اوليا قايلند و معتزله انكار مىكنند و استاد ابو اسحاق از اشاعره موافق معتزله است و ابو الحسن « 10 » بصرى از معتزله موافق اشاعره است .

و صوفيّه گويند اخبار از امور آتيه و طىّ زمان و مكان و امثال آن از خواصّ فرشته و جنّ است و اگر كمّل را واقع شود ، به معاونت ايشان باشد . امّا جنّ را اطّلاع بر ضماير و خواطر نيست و تصرّف در ملك و ملكوت ، مثل احيا و اماته و اخراج محبوس در برزخ و ادخال مريد در عالم ملكوت ، از خواصّ مرتبهء الهيّه است .

( 1 ) . B : - در . ( 2 ) . CG : - و ، در E آن را محو كرده‌اند . ( 3 ) . - شرح فصوص الحكم للقيصرى : 146 . ( 4 ) . D : آنجا . ( 5 ) . F : وانجا . ( 6 ) . D : - و . ( 7 ) . E : هم . ( 8 ) . - همان : 123 . ( 9 ) . جز AE : - الهندسية . - - شرح المقاصد 3 : 348 . ( 10 ) . C : ابو الحسين .