شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ١١٥

فاتحهء خامسه در انسان صغير كه انسان العين انسان كبيرست

به حدّت نظر و قوّت عروج موسوم است و « 1 » مشاهدهء حال هر چيز از عين ثابتهء او كند ، نتيجهء خواب او دير ظاهر شود . از روزى كه يوسف صدّيق ، عليه السّلام ، گفت : إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَباً وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي ساجِدِينَ « 2 » تا روزى كه پدر و خاله و يازده برادر را « 3 » منقاد خود يافت و گفت : هذا تَأْوِيلُ رُءْيايَ مِنْ قَبْلُ « 4 » چهل سال بود . و كسى كه حدّت نظر و قوّت عروج ندارد و مشاهدهء احوال هر شىء از مراتب تنزّلات او كند ، نتيجهء خواب او زود ظاهر شود .

فتح

ترمذى از انس روايت كند كه مصطفى ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، فرمود : « الرّسالة و النّبوّة قد انقطعت ، فلا رسول بعدى و لا نبىّ . » و اين سخن بر مردم شاقّ آمد . پس فرمود : « لكن المبشّرات . » گفتند : « يا رسول اللّه ، چيست مبشّرات ؟ » فرمود : « رؤيا المسلم و هو جزء من أجزاء النّبوّة . » « 5 » و بخارى و مسلم و ترمذى و ابو داود « 6 » از عبادة بن صامت روايت كنند كه رسول ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، فرمود : « رؤيا المؤمن جزء من ستّة و أربعين جزءا من أجزاء النّبوّة . » « 7 » و سرّ اين كلام آنست كه « 8 » وحى بطريق رؤيا شش ماه بود و مدّت « 9 » نبوّت بيست و سه سال .

و تعبير واقعه مرتبهء عالى است . بعضى خوابها باشد كه بر ظاهر خود بايد گذاشت و محتاج تعبير نباشد . بيهقى در دلائل النّبوّة « 10 » از ابن عبّاس روايت كند كه در روز قتل امام حسين رسول خدا « 11 » را ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، ژوليده‌موى و غبارآلود بخواب ديدم و با آن حضرت شيشه‌اى پر از « 12 » خون بود . گفتم : « مادر و پدر من فداى تو باد « 13 » ، اين

( 1 ) . E : - و . ( 2 ) . يوسف : 4 . ( 3 ) . E : - را . ( 4 ) . يوسف : 100 . ( 5 ) . ترمذى : 2198 ؛ أحمد : 13322 . ( 6 ) . C : ابو داود و ترمذى . ( 7 ) . بخارى : 6472 ، 6473 ، 6499 ، 6479 ؛ مسلم : 4200 ، 4201 ، 4202 ، 4203 ؛ ترمذى : 2196 ، 2197 ، 2205 ، 2215 ؛ أبو داود : 4364 . ( 8 ) . E : آنكه . ( 9 ) . A : - مدت . ( 10 ) . E : دلائل نبوة . ( 11 ) . C : خداى . ( 12 ) . G : - از . ( 13 ) . C : بادا .