شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ١١١

فاتحهء خامسه در انسان صغير كه انسان العين انسان كبيرست

روند . » رسول ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، خوشوقت شد و فرمود كه هيچ‌كس در ميان شما هست كه شعرى بخواند ، يكى خواند :

قد لسعت حيّة الهوى كبدى * فلا طبيب لها و لا راق

إلّا الحبيب الّذى شغفت به * فعنده رقيتى و ترياقى « 11 »

پس نبى و اصحاب وجد كردند ، به مرتبه‌اى كه ردا از دوش مبارك آن حضرت بيفتاد . چون فارغ شدند و هريك بجاى خود بنشستند ، معاوية بن ابى سفيان گفت : « ما أحسن لعبكم ، يا رسول اللّه ! » پيغمبر فرمود : « مه ، يا معاوية ، ليس بكريم من لم يهتزّ عند سماع ذكر الحبيب . » پس رداى خود را به چهار صد پاره كرد و به هر كس وصله‌اى بداد . « 12 » ض :

فأعجب من سكرى به غير مدامة * و أطرب فى سرّى و منّى طربتى

فيرقص قلبى و ارتعاش مفاصلى * يصفّق كالشّادى و روحى قينتى « 13 »

و بعضى « 14 » اوليا درين حال صبر و تمكين ورزيده‌اند « 15 » . جنيد در مجلسى كه صوفيّه سماع مىكردند نشسته بود . تصوّر كردند كه مگر رقص پيش او حرام است . پرسيدند ، فرمود : تَرَى الْجِبالَ تَحْسَبُها جامِدَةً وَ هِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحابِ « 16 » و ابو الحسن نورى در مجلس سماع نشسته بود ، ناگاه خون از پيشانى او بجست . قال نجم الكبرى : « ذلك لأجل ترقّى الحالة إلى نهايتها ، فإنّ الحالة إذا انتهت و مقامها الرّوح و الدّم عرش الرّوح ، انتفخت العروق و امتلأت و انفطرت . » « 17 »

فتح

صوفيّه گويند برزخى هست ميان عالم اجسام و عالم ارواح و مشتمل است بر صور هرچه در عالم اجسام است و شبيه است باجسام از آن حيثيّت كه محسوس مقداريست ، و

( 11 ) . CE : ترياق . ( 12 ) . إحياء 5 : 193 . ( 13 ) . شدا يشدو شدوا فهو شادى : غنّى ؛ و القينة : مغنّية ( منه ) . - - ديوان ابن الفارض : 56 . ( 14 ) . D : بعض . ( 15 ) . E : + شيخ . ( 16 ) . النّمل : 88 . ( 17 ) . فوائح الجمال : 45 .