شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٠

فاتحهء ثالثه در اسما و صفات

قاتلش غازى است در ره دين * باز مقتول او شهيد گزين

نظر پاك اين‌چنين بيند * نازنين « 1 » جمله نازنين بيند

اين‌چنين بوده‌اند درويشان * اى دريغا ز صحبت ايشان

نيك‌خواهى نه در بدانديشى است * عيب‌جوئى خلاف درويشى است

از حكيم اى عزيز بد نايد * هرچه او كرد آن‌چنان بايد « 2 »

اى درويش جزع در فوت امور و حرص در طلب آن علامت جهل است ؛ چه ما « 3 » به همه حال مجبوريم ، خواه كه افعال ما بقدرت حقّ باشد و خواه كه بقدرت ما باشد و اوّل محتاج بيان نيست و ثانى بسبب آنكه فعل ما ممكن‌الوجودست و هر ممكن الوجود تا بواسطهء علّت تامّه واجب الوجود نشود ، ممكن نيست كه موجود شود و « 4 » چون علّت تامّهء او متحقّق شود ، ممكن نيست كه موجود نشود . و « 5 » آنچه در شأن تو مقدّرست به مثابهء سايهء تست ؛ اگر رو « 6 » به آفتاب حقيقت كنى و اگر پشت ، سايهء تو نه كم خواهد شد و نه زياده . ظ :

بر در شاهم گدائى نكته‌اى در كار كرد * گفت بر هر خوان كه بنشستم خدا رزّاق بود

پس انسب آنست كه روى دل بجانب اين آفتاب عالم‌تاب كنى و تا توانى ، از سايهء خود اجتناب كنى ، اميد كه اين تحقيق « 7 » در « 8 » ازل سبب هدايت ما بوده باشد و تخم سعادت ابدى در زمين استعداد ما پاشد . رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا وَ هَبْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ « 9 » .

( 1 ) . E : تا زمين . ( 2 ) . سعادت‌نامه ، در : مجموعهء آثار شبسترى : 198 - 199 . ( 3 ) . C : - ما . ( 4 ) . C : - و . ( 5 ) . B : - و . ( 6 ) . C : روى . ( 7 ) . F : تحقق . ( 8 ) . E : + روز . ( 9 ) . آل عمران : 8 .