شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٥

فاتحهء ثانيه در ذات خدا ، تقدّس و تعالى

بشما نمايم « 1 » . » ظ :

سالها دل طلب جام جم از ما مىكرد * وانچه « 2 » خود داشت ز بيگانه تمنّا مىكرد

گوهرى را كه بپرورد صدف در همه عمر * طلب از گم‌شدگان لب دريا مىكرد

بيدلى در همه احوال خدا با وى بود * او نمىديدش و از دور خدا را « 3 » مىكرد

* * *

أ أنت أم أنا هذا العين فى العين * حاشاى حاشاى عن « 4 » إثبات اثنين « 5 »

س :

اى مرغ دلت گشته مقيّد به قفس * كامل نشوى تا نكنى ترك هوس

گر هستى خويشتن حجابت نشود * دايم نظرت بذات حقّ باشد و بس

و ظهورات متنوّعه و تجلّيات متكثّره در وحدت ذات و كمال صفات او قادح نيست .

و ما الوجه إلّا واحد غير أنّه * إذا أنت عدّدت « 6 » المرايا تعدّدا « 7 »

پرتو آفتاب كه بر زمين مىافتد در حدّ ذات خود منقسم و متكثّر نمىشود « 8 » و اگر بر « 9 » شيشه‌هاى متلوّن تابد ، هرجا به رنگى نمايد و در نفس امر از لون « 10 » مبرّاست و اگر بر قاذورات افتد ، هيچ نقص درو پيدا نشود ، چنانچه اگر بر لعل افتد ، هيچ شرف او زياده نگردد . و جميع صور مظاهر « 11 » نور حقّند ، خواه ذهنى و خواه خارجى « 12 » ، خواه كامل و خواه ناقص .

قال النّبىّ ، صلّى اللّه عليه و سلّم : « إنّ الحقّ يتجلّى يوم القيامة للخلق فى صورة منكرة ، فيقول : أنا ربّكم الأعلى ، فيقولون : نعوذ باللّه منك ، فيتجلّى لهم فى صورة عقائدهم ، فيسجدون له . » و قال أيضا : « إنّ الحقّ يتجلّى يوم القيامة بصورة النّقصان فينكرونها ، ثمّ يتحوّل بصورة الكمال فيقبلونها . » ظ :

( 1 ) . G : بنمايم . - - - كشف الحقائق : 31 . ( 2 ) . جز B : آنچه . ( 3 ) . E : تماشا ، G : خدايا . ( 4 ) . A : من . ( 5 ) . ديوان حلّاج : 90 . ( 6 ) . B : عدد . ( 7 ) . E : تعددوا . - - - جامع الأسرار : 203 ، 313 ، 679 . ( 8 ) . C : نمىگردد . ( 9 ) . EF : در . ( 10 ) . EG : الوان . ( 11 ) . EG : + از . ( 12 ) . E : + و .