عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٩٥

از توكل در سبب كاهل مشو

باد را فرمود : تا او را شتاب * برد سوى شهر هندستان بر آب

روز ديگر وقت ديوان و لقا * پس سليمان گفت عزرائيل را

كان مسلمان را به خشم از بهر آن * بنگريدى تا شد آواره ز خان

گفت : من از خشم كى كردم نظر * از تعجّب ديدمش در رهگذر

كه مرا فرمود حق كامروز هان * جان او را تو به هندستان ستان

از عجب گفتم گر او را صد پر است * او به هندستان شدن دور اندر است

تو همه كار جهان را همچنين * كن قياس و چشم بگشا و ببين

از كه بگريزيم ، از خود اى محال * از كه برتابيم از حق اى و بال .

از توكل در سبب كاهل مشو

از توكل در سبب كاهل مشو

گفت پيغمبر به آواز بلند * با توكّل زانوى اشتر ببند « 1 »

رمز الكاسب حبيب اللّه شنو * از توكّل در سبب كاهل مشو

پايدارى چون كنى خود را تو لنگ * دست دارى چون كنى پنهان تو چنگ ؟

خواجه چون بيلى به دست بنده داد * بىزبان معلوم شد او را مراد

دست همچون بيل اشارت‌هاى اوست * آخرانديشى عبارت‌هاى اوست

چون اشارت‌هاش را بر جان نهى * در وفاى آن اشارت جان دهى

پس اشارت‌هاى اسرارت دهد * بار بردارد ز تو كارت دهد

حاملى ، محمول گرداند تو را * قابلى مقبول گرداند تو را

قايل امر وى اى قابل شوى * وصل جويى بعد از آن و اصل شوى

سعى شكر نعمت قدرت بود * جبر تو انكار آن نعمت بود

شكر قدرت قدرتت افزون كند * جبر نعمت از كفت بيرون كند

( 1 ) - برگرفته از مضمون حديث نبوى : « اعقلها و توكل » جامع صغير 1 : 46 ، احياء العلوم 4 : 199 ، رسالهء قشيريه 76 ، تلبيس ابليس 279 ، كنوز الحقائق 92 .