عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٨٨

ميل جان در حكمت است و در علوم

برج خاكى خاك ارضى را مدد * برج آبى تريّش اندر دهد

برج بادى ابر سوى او برد * تا بخارات وخم « 1 » را بركشد

برج آتش گرمى خورشيد از او * همچو تابه سرخ ز آتش پشت و رو

هست سرگردان فلك اندر زمن * همچو مردان كرد مكسب بهر زن

وين زمين كدبانويىها مىكند * بر ولادات و رضاعش مىتند

پس زمين و چرخ را دان هوشمند * چون‌كه كار هوشمندان مىكند

گرنه از هم اين دو دلبر مىمزند * پس چرا چون جفت درهم مىخزند

ميل جان در حكمت است و در علوم

ميل جان در حكمت است و در علوم

خاك گويد خاك تن را باز كرد * ترك جان كن سوى ما آ ، همچو گرد

جنس مايى پيش ما اولىترى * به كه زان تن وارهى و زان ترى

گويد آرى ليك من پا بسته‌ام * گرچه همچون تو ز هجران خسته‌ام

ترّى تن زان بجويند آبها * كه ترى بازآ ز غربت سوى ما

گرمى تن را همىخواند اثير * كه ز نارى ، راه اصل خويش گير

هست هفتاد و دو علت در بدن * از كششهاى عناصر بىرسن

علت آيد تا بدن را بگسلد * تا عناصر همدگر را واهلد « 2 »

چار مرغند اين عناصر بسته‌پا * مرگ و رنجورى و علت پاگشا

پايشان از همدگر چون باز كرد * مرغ هر عنصر يقين پرواز كرد

جذبهء اين اصلها و فرعها * هر دمى رنجى نهد در جسمها

تا كه اين تركيب‌ها را بر درد * مرغ هر جزوى به اصل خود پرد

حكمت حق مانع آيد زين عجل * جمعشان دارد به صحت تا اجل


( 1 ) - وخم : تعفّن هوا كه باعث بروز امراض وبايى بشود . ( 2 ) - واهلد : واگذارد .