عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٥٤

در نكوهش غفلت از خداوند و عنايات او

قصّهء طوطى جان زين‌سان بود * كو كسى ، كو محرم مرغان بود

كو يكى مرغى ضعيفى بىگناه * و اندرون او سليمان با سپاه

چون بنالد زار بىشكر و گله * افتد اندر هفت گردون غلغله

هر دمش صد نام و صد پيك از خدا * يار كى زو ، شصت لبّيك از خدا

زلّت « 1 » او به ز طاعت نزد حق * پيش كفرش جمله ايمانها خلق

هر دمى او را يكى معراج خاص * بر سر تاجش نهد صد تاج خاص

صورتش بر خاك و جان در لامكان * لامكانى فوق وهم سالكان

لامكانى نه كه در وهم « 2 » آيدت * هر دمى در وى خيالى زايدت

بل مكان و لامكان در حكم اوست * همچو در حكم بهشتى چاره‌جوست

شرح اين كوته كن و رخ زين بتاب * دم مزن و اللّه اعلم بالصواب

طوطى كآيد ز وحى آواز او * پيش از آغاز وجود آغاز او

اندرون توست آن طوطى نهان * عكس آن را ديده تو بر اين و آن

مىبرد شاديت را ، تو شاد از او * مىپذيرى ظلم را چون داد از او

اى كه جان را بهر تن مىسوختى * سوختى جان را و تن افروختى

سوختم من ، سوخته خواهد كسى * تا ز من آتش زند اندر خسى

سوخته ، چون قابل آتش بود * سوخته بستان ، كه آتش‌كش بود

چون زنم دم ؟ كآتش دل تيز شد * شير هجر آشفته و خونريز شد

آنكه او هشيار خود تند است و مست * چون بود چون او قدح گيرد به دست

( 1 ) - زلّت : لغزش . ( 2 ) - در نسخهء قونيه : فهم .