عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٩٤

خلق اطفالند جز مست خدا

خلق اطفالند جز مست خدا

خلق اطفالند جز مست خدا

خلق اطفالند ، جز مست خدا * نيست بالغ ، جزز رهيده از هوا

جنگ خلقان همچو جنگ كودكان * جمله بىمعنى و بىمغز و ميان « 1 »

جمله با شمشير چوبين جنگشان * جمله در لاينفعى آهنگشان

همچو طفلان جملشان دامن‌سوار * گوشهء دامن گرفته اسب‌وار

جمله‌شان گشته سواره بر نيى * كاين براق ماست يا دلدل‌پيى

حاملند و خود ز جهل افراشته * راكب و محمول ره پنداشته

باش تا روزى كه محمولان حق * اسب‌تازان بگذرند از نه طبق

از حق « انّ الظنّ لا يغنى » « 2 » رسيد * مركب ظن بر فلك‌ها كى دويد ؟

علم‌هاى اهل دل حمّالشان * علم‌هاى اهل تن احمالشان

علم ، چون بر دل زند ، يارى شود * علم چون بر تن زند ، بارى شود

علم ، كان نبود ز هو بىواسطه * آن نپايد ، همچو رنگ ماشطه

هين مكش بهر هوا آن بار علم * تا ببينى در درون انبار علم

تا كه بر رهوار علم آيى سوار * بعد از آن افتد تو را از دوش بار

از هواها كى رهى بىجام هو ؟ * اى ز هو قانع شده با نام هُو

از صفت وز نام چه زايد ؟ خيال * وان خيالش هست دلّال وصال

ديده‌اى دلال بىمدلول هيچ ؟ * تا نباشد جاده ، نبود غول هيچ

هيچ نامى بىحقيقت ديده‌اى ؟ * يا ز گاف و لام كل ، گل چيده‌اى ؟


( 1 ) - در نسخه قونيه : « مهان » . ( 2 ) - آيه : 36 سوره : يونس .