عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٤

ما اول فرشته بوده‌ايم

وقت طفلىام كه بودم شيرجو * گاهوارم را كه جنبانيد ؟ او

از كه خوردم شير غير شير او ؟ * كه مرا پرورد جز تدبير او ؟

خوى كآن با شير رفت اندر وجود * كى توان او را ز مردم واگشود ؟

گر عتابى كرد درياى كرم * بسته كى گردند درهاى كرم ؟

اصل نقدش ، لطف و داد و بخشش است * قهر بر وى چون غبارى از غش است

از براى لطف عالم را بساخت * ذرّه‌ها را آفتاب او نواخت

فرقت ، از قهرش گر آبستن است * بهر قدر وصل او دانستن است

تا دهد جان را فراقش گوشمال * جان بداند قدر ايّام وصال

گفت پيغمبر كه حق فرموده است : * قصد من از خلق ، احسان بوده است

آفريدم تا ز من سودى كنند * تا ز شهدم دست‌آلودى كنند

نز براى آنكه من سودى كنم * وز برهنه من قبايى بركنم

چند روزى كه ز پيشم رانده است * چشم من بر روى خوبش مانده است

كز چنان رويى چنين قهر ، اى عجب * هركسى مشغول گشته در سبب

من سبب را ننگرم كآن حادث است * زانكه حادث حادثى را باعث است

لطف سابق را نظاره مىكنم * هرچه آن حادث ، دوپاره مىكنم

ترك سجده از حسد گيرم كه بود * آن حسد از عشق خيزد ، نه از جحود

هر حسد از دوستى خيزد يقين * گر شود با دوست غيرى همنشين

هست شرط دوستى غيرت‌برى * همچو بعد عطسه ، گفتن : دير زى

چون‌كه بر نطعش جز اين بازى نبود * گفت : بازى كن چه دانم برفزود ؟

آن يكى بازى كه من بد باختم * خويشتن را در بلا انداختم

در بلا هم مىچشم لذات او * مات اويم ، مات اويم ، مات او

چون رهاند خويشتن را اى سره ؟ * هيچ‌كس در شش جهت زين شش دره ؟

جزو شش از كل شش چون وارهد ؟ * خاصه كه بىچون مر او را كج نهد

خود اگر كفر است اگر ايمان او * دست‌باف حضرت است و آن او

تو ز من با حق چه نالى اى سليم * تو بنال از شر اين نفس لئيم