عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٧٢

چنان قادر خدايى كز عدم

از همهء طاعات اينت بهتر است * سبق يا بى بر هر آن سابق كه هست

چنان قادر خدايى كز عدم

چنان قادر خدايى كز عدم

با چنان قادر خدايى كز عدم * صد چو عالم هست گرداند به دَم

صد چو عالم در نظر پيدا كند * چون‌كه چشمت را به خود بينا كند

گر جهان پيشت بزرگ و بانبيست * پيش قدرت ، ذرهء مىدان كه نيست

اين جهان خود حبس جان‌هاى شماست * هين رويد آن‌سو كه صحراى شماست

اين جهان محدود و آن خود بىحد است * نقش و صورت پيش آن معنى سد است

صد هزاران نيزهء فرعون را * درشكست از موسيى با يك عصا

صد هزاران طبّ جالينوس بود * پيش عيسى و دمش افسوس بود

صد هزاران دفتر اشعار بود * پيش حرف امّيىاش عار بود

با چنين غالب خداوندى كسى * چون نميرد ، گر نباشد او خسى ؟

بس دل چون كوه را انگيخت او * مرغ زيرك با دو پا آويخت او

فهم و خاطر تيز كردن نيست راه * جز شكسته مىنگيرد فضل شاه

اى بسا گنج‌آكنان كنجكاو * كان خيال‌انديش را شد ريش گاو

گاو كه بود كه تو ريش او شوى * خاك كه بود تا حشيش او شوى ؟

چون زنى از فاحشه شد روى زرد * مسخ كرد او را خدا و زُهره كرد

عورتى را زهره كردن مسخ بود * خاك و گِل گشتن ، نه مسخ است اى عنود ؟

زان وجودى كَت بد آن رشك عقول * پس ببين كين مسخ كردن چون بود

روح مىبُردت سوى چرخ برين * سوى آب و گل شدى در اسفلين

خويشتن را مسخ كردى زين سفول * ز آن وجودى كم بُد آن رشك عقول

پس ببين ، كين مسخ كردن چون بود ؟ * پيش آن مسخ اين به غايت دون بود

اسب همّت سوى اختر تاختى * آدم مسجود را نشناختى