عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٨

صد هزاران ز اهل تقليد و نشان

صد هزاران ز اهل تقليد و نشان

صد هزاران ز اهل تقليد و نشان

صد هزاران ز اهل تقليد و نشان * افكندشان نيم‌وهمى در گمان

كِه به ظن تقليد و استدلالشان * قايم است و جمله پرّوبالشان بالشان

شبهه انگيزد آن شيطان دون * در فتند آن جمله كوران سرنگون

پاى استدلاليان چوبين بود * پاى چوبين سخت بىتمكين بود

غير آن قطب زمان ديده‌ور * كز ثباتش كوه گردد خيره‌سر

پاى نابينا عصا باشد ، عصا * تا نيفتد سرنگون او بر حصا

آن سوارى كو سپه را شد ظفر * اهل دين گشته است و ارباب بصر

با عصا ، كوران اگر ره ديده‌اند * در پناه خلق روشن ديده‌اند

گرنه بينايان بُدَندى و شهان * جمله كوران مرده‌اندى در جهان

نى ز كوران كِشت آيد ، نه دُرود * نى عمارت نه تجارت‌ها و سود

گر نگردى رحمت و افضالشان * درشكستى چوب استدلالشان

آن عصا چِبود ؟ قياسات و دليل * آن عصا كه دادشان ؟ بينا جليل

چون عصا شد آلت جنگ و نفير * آن عصا را خورد بشكن اى ضرير

او عصاتان داد ، تا پيش آمديد * آن عصا از خشم هم بر وى زديد

حلقهء كوران به چه كار اندريد ؟ * ديده‌بان را در ميانه آوريد

دامن او گير كو دادت عصا * درنگر كآدم چه‌ها ديد از عصى

امر حق را بازجو از واصلى * امر حق را درنيابد هر دلى