عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٦

رياضت را بجان شو مشترى

جز سلام حق تو هين آن را بجو * خانه خانه ، جابه‌جا و كو به كو

از دهان آدمى خوش‌مشام * هم به نام حق شَنُودم ، هم سلام

وين سلام باقيان ، بر بوى آن * من همىنوشم به دل ، خوش تن ز جان

زان سلام او سلام حق شده است * كآتش اندر دودمان خود زده است

مرده است از خود ، شده زنده به رب * زان بود اسرار حقش بر دو لب

مُردنِ تن در رياضت ، زندگى است * رنج اين تن ، روح را پايندگى است

اين نصيب جان بىخويشان بود * چون‌كه با خويشند ، پيدا كى شود ؟

خفتهء بيدار بايد پيش ما * تا به بيدارى ببيند خوابها

دشمن اين خواب خوش شد ، فكر خلق * تا نخسبد فكرتش ، بسته است حلق

حيرتى بايد كه رويد فكر را * خورد حيرت فكر را و ذكر را

هركه كامل‌تر بود او در هنر * او به معنى پس به صورت بيشتر

« راجعون » گفت و رجوع اين‌سان بود * كه كله واگردد و خانه رود

چون‌كه واگرديد كله از ورود * پس فتد آن بز كه پيش‌آهنگ بود

پيش افتد آن بز لنگ پسين * اضحك الرّجعى وجوه العابسين

از گزافه كى شدند اين قوم لنگ ؟ * فخر را دادند و بخريدند ننگ

پاشكسته مىروند اين قوم حج * از حرج راهى است پنهان تا فرج

دل ز دانشها بشستند اين فريق * زانكه اين دانش نداند اين طريق

دانشى بايد كه اصلش زان سر است * زانكه هر فرعى به اصلش رهبر است

هر پرى بر عرض دريا كى پرد ؟ * تا « لدن » علم لدنى مىبرد

پس چرا علمى بياموزى به مرد * كش ببايد سينه را زان پاك كرد ؟

پس مجو پيشى ، از اين سر لنگ باش * وقت واگشتن تو پيش‌آهنگ باش

آخرون السابقون باش اى ظريف * بر شجر سابق بود ميوهء طريف

گرچه ميوه آخر آمد در وجود * اول است او زانكه او مقصود بود

چون ملايك ، گوى « لا علم لنا » * تا بگيرد دست تو « علّمتنا » « 1 »

( 1 ) - اشاره به آيه 32 سوره البقره .