عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٥

رياضت را بجان شو مشترى

رياضت را بجان شو مشترى

رياضت را بجان شو مشترى

من عجب دارم ، ز جوياى صفا * كه رمد در وقت صيقل از جفا

عشق چون دعوى ، جفا ديدن گواه * چون گواهت نيست ، شد ، دعوى تباه

چون گواهت خواهد آن قاضى ، مرنج * بوسه ده بر مار ، تا يا بى تو گنج

آن جفا با تو نباشد اى پسر * بلكه با وصف بدى ، اندر تو در

بر نمد ، چوبى كه آن را مرد زد * بر نمد آن را نزد ، بر گرد زد

پس رياضت را به جان شو مشترى * چون سپردى تن به خدمت جان برى

ور رياضت آيدت بىاختيار * سر بنه شكرانه ده اى كاميار

چون حقت داد آن رياضت ، شكر كن * تو نگردى او كشيدت ز امر كن

تو نكردى فصد « 1 » و از بينى دويد * خون افزون ، تا ز تب جانت رهيد

مغز هر ميوه به است از پوستش * پوست دان تن را و مغز آن دوستش

مغز نغزى دارد آخر آدمى * يك دمى آن را طلب گر زان دمى

اين رياضت‌هاى درويشان چراست ؟ * كان بلا بر تن ، بقاى جانهاست

تا بقاى خود نبيند سالكى * كى كند تن را سقيم و هالكى ؟

دست كى جنبد به ايثار و عمل ؟ * تا نبيند داده را جانش بدل

آنكه بدهد بىاميد سودها * آن خداى است ، آن خداى است ، آن خدا

يا ولى حق كه خوى حق گرفت * نور گشت و تابش مطلق گرفت

كو غنى است و جز او جمله فقير * كى فقيرى بىعوض گويد : كه گير ؟

تا نبيند كودكى كه سيب هست * او پياز گنده را ندهد ز دست

اين همه بازار بهر اين غرض * بردگان بنشسته بر بوى عوض

صد متاع خوب عرضه مىكنند * وندرون دل عوضها مىتنند

يك سلامى نشنوى اى مرد دين * كه نگيرد آخرت آن آستين

بىطمع نشنيده‌ام از خاص و عام * من سلامى ، اى برادر و السلام

( 1 ) - فصد : رگ‌زنى ، حجامت .