عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٤

تسليم امر خدا بودن و ترك فلسفه‌بافى

تسليم امر خدا بودن و ترك فلسفه‌بافى

تسليم امر خدا بودن و ترك فلسفه‌بافى

آنچه حق است اقرب از حبل الوريد * تو فكنده تير فكرت را بعيد

اى كمان و تيرها برساخته * صيد نزديك و تو دور انداخته

هركه دوراندازتر ، او دور تر * وز چنين گنجى است او مهجورتر

فلسفى خود را ز انديشه بكُشت * گو به دو ، كورا سوى گنج است پشت

گو به دو چندان‌كه افزون مىدود * از مراد دل جداتر مىشود

جاهدوا « 1 » فينا بگفت آن شهريار * جاهدوا عنّا نگفت ، اى بىقرار

اى بسا علم و ذكاوات و فطن * كشته رهرو را چو غول و راهزن

بيشتر اصحاب جنّت ابله‌اند « 2 » * كه ز شر فيلسوفى مىرهند

خويش را عريان كن از فضل و فضول * تا كند رحمت تو را هر دم نزول

زيركى ضد شكست است و نياز * زيركى بگذار و با كولى بساز

زيركى دان دام طمع و برد و گاز * تا چه خواهد ، زيركى را پاكباز

زيركان با صنعتى قانع شده * ابلهان از صنع در صانع شده

نيم‌ذرّه زان عنايت به بود * كه تدبير خرد سيصد رصد

ترك مكر خويشتن گير ، اى امير * يا بكش پيش عنايت ، خوش بمير

اين به‌قدر حيلهء معدود نيست * زين حيل تا تو نميرى ، سود نيست

غير مردن هيچ فرهنگى دگر * در نگيرد با خدا ، اى حيله‌گر

يك عنايت ، به ز صد گون اجتهاد * جهد را خوف است از صد گون فساد

وان عنايت ، هست موقوف ممات * تجربه كردند اين ره را ثقات

بلكه مرگش ، بىعنايت نيز نيست * بىعنايت هان و هان جايى مايست

ذرّهء سايه عنايت بهتر است * از هزاران كوشش طاعت پر است

نوم عالِم از عبادت به بود * آن‌چنان علمى كه مستنبه بود


( 1 ) - اشاره به آيه : « الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا » سوره العنكبوت آيه 69 . ( 2 ) - اشاره به حديث رسول ( ص ) : « اكثر اهل الجنة البلهاء » ، بيشتر مردم بهشت خوش‌دلانند . جامع صغير 1 : 52 .