عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣١٤

كم خور اين نان را

هم بدين نيّت كه اين تن مركب است * آنچه خو كرده است ، آتش أصوب است ؟

هين مگردان خو ، كه پيش آيد خلل * در دماغ و دل بزايد صد علل

اين‌چنين تهديدها آن ديو دون * آرد و بر خلق خاند صد فسون

خويش جالينوس سازد در دوا * تا فريبد نفس بيمار تو را

كاين تو را سود است در درد و غمى * گفت آدم را همين ، در گندمى

پيش آرد هىهى و هيهات را * از لويشه پيچد او لبهات را

همچو لبهاى فرس در وقت نعل * تا نمايد سنگ كمتر را چو لعل

گوشهايت گيرد او چون گوش اسب * مىكشاند سوى حرص و سوى كسب

برزند بر پات نعلى ز اشتباه * كه بمانى تو ز درد آن ز راه

نعل او هست آن تردّد در دو كار * اين كنم يا آن كنم ؟ اى هوشيار

اين بكن كه هست مختار نبى * آن مكن كه كرد مجنون و صبى

حُفّت « 1 » الجنة ، به چه محفوف گشت ؟ * بالمكاره « 2 » ، كه از او افزود گشت

صد فسون دارد ز حيلت وز دَها * كه كند در سَلّه ، گر هست اژدها

گر بود آب روان ، بربنددش * ور بود حبر زمان ، برخنددش

عقل را با عقل يارى يار كن * امرهم شورى بخوان و كار كن

گر مراقب باشى و بيدار تو * زود بينى پاسخ كردار تو

چون مراقب باشى و گيرى رسن * حاجتت نايد قيامت آمدن

آنكه رمزى را بداند او صحيح * حاجتش نايد كه گويندش صريح

اين بلا از كودنى آيد تو را * كه نكردى فهم نكتهء رمز را

از بدى چون دل سياه و تيره شد * فهم كن اينجا نشايد خيره شد

ورنه خود تيرى شود آن تيرگى * دررسد در تو جزاى خيرگى

ور نيايد تير از بخشايش است * نى پى ناديدن آلايش است

هين مراقب باش گر دل بايدت * از پى هر فعل چيزى زايدت

ور از اين افزون تو را همّت بود * از مراقب كار بالاتر رود

( 1 ) - حُفّت الجنة : پيچيده شده است بهشت . ( 2 ) - مكاره : رنج .