عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٤

چه عجب گر روح موطن‌هاى خويش نيارد ياد

كار دوزخ مىكنى در خوردنى * بهر او خود را تو فربه مىكنى

كار خود كن روزى حكمت بچر * تا شود فربه دل با كرّ و فر

خوردن تن مانع اين خوردن است * جان چو بازرگان و تن چون رهزن است

شمع تاجر آنگه است افروخته * كه بود رهزن چو هيزم سوخته

كه تو آن هوشى و باقى هوش‌پوش * خويشتن را گم مكن ياوه مگوش

دان كه هر شهوت چو خمر است و چو بنگ * پردهء هوش است و عاقل زوست دنگ

خمر تنها نيست سرمستى هوش * هرچه شهوانى است بندد چشم و گوش

آن بليس از خمر خوردن دور بود * مست بود او از تكبّر وز جحود

نفس ، فرعون است هان سيرش مكن * تا نيارد ياد از آن كفر كُهن

بىتف آتش نگردد نفس خوب * تا نشد آهن چو اخگر هين مكوب

بىمجاعت نيست تن جنبش‌كنان * آهن سرد است مىكوبى بدان

گر بگريد ور بنالد زارزار * او نخواهد شد مسلمان ، هوش دار

او چو فرعون است در قحط آن‌چنان * پيش موسى سر نهد لابه‌كنان

چون‌كه مستغنى شد او طاغى شود * خر چو بار انداخت ، اسكيزه زند

پس فراموشش شود چون رفت پيش * كار او زان آه و زارىهاى خويش

سالها مردى كه در شهرى بود * يك زمان كه چشم در خوابى رود

شهر ديگر بيند او پرنيك و بد * هيچ يادش درنيايد شهر خود

بل چنان داند كه خود پيوسته او * هم در اين شهرش بدست ابداع و خو

چه عجب گر روح ، موطن‌هاى خويش * كه به دستش مسكن و ميلاد بيش