عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٢

عقل دو عقل است

هم خر و خرگير آنجا در گلند * عاقلند اينجا و آنجا آفلند

جز كسانى را كه واگردند از آن * در بهار فضل آيند از خزان

توبه آرند و خدا توبه‌پذير * امر او گيرند و او نعم الامير

چون برآرند از پشيمانى انين * عرش لرزد از انين المذنبين

آن‌چنان لرزد كه مادر بر ولد * دستشان گيرد به بالا مىكشد

كى خداتان واخريده از غرور * نك رياض فضل و نك رب غفور

بعد از اينتان برگ و رزق جاودان * از هواى حق بود ، نه از ناودان

چون‌كه دريا بر وسايط رشك كرد * تشنه ، چون ماهى به ترك مشك كرد

مغز علم افزود ، كم شد پوستش * زانكه عاشق را بسوزد دوستش

چون تجلّى كرد اوصاف قديم * پس بسوزد وصف حادث را كليم

اندر استغنا مراعات نياز * جمع ضدّين است چون گرد و دراز

حاصل : اندر وصل چون افتاد مرد * گشت دلاله به پيش مرد سرد

چون به مطلوبت رسيدى اى مليح * شد طلبكارى علم اكنون قبيح

چون شدى بر بامهاى آسمان * سرد باشد جُستجوى نردبان

جز براى يارى و تعليم غير * سرد باشد راه خير از بعد خير

پيش سلطان برنشسته در قبول * زشت باشد جستن نامه و رسول

عكس آن نان است ، كاين نان نان شده است * فيض آن جان است كاين جان جان شده‌ست

چون خورى يك بار از مأكول نور * خاك‌ريزى بر سر نان تنور

عقل دو عقل است

عقل دو عقل است

عقل دو عقل است اول مكسبى * كه درآموزى چو در مكتب صبى

از كتاب و اوستاد و فكر و ذكر * از معانى وز علوم خوب بكر

عقل تو افزون شود بر ديگران * ليك تو باشى ز حفظ آن گران