عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٦

شخصيت پيامبر اسلام

چشم ظاهر ضابط حليه بشر * چشم سر حيران ما زاغ البصر

پاى ظاهر در صف مسجد صواف * پاى معنى فوق گردون در طواف

جزوجزوش را تو بشمر همچنين * اين درون وقت و آن بيرون چنين

اينكه در وقت است باشد تا اجل * وان دگر يار ابد قِرن ازل

هست يك نامش ولى الدولتين * هست يك نعتش امام القبلتين

خلوت و چله بر او لازم نماند * هيچ غيمى مر ورا غايم نماند

قرص خورشيد است خلوت‌خانه‌اش * كى حجاب آرد شب بيگانه‌اش ؟

علّت و پرهيز شد ، بحران نماند * كفر او ايمان شد و كفران نماند

چون الف از استقامت شد به پيش * او ندارد هيچ از اوصاف خويش

گشت فرد از كسوت خوهاى خويش * شد برهنه جان به جان‌افزاى خويش

چون برهنه رفته پيش شاه فرد * شاهش از اوصاف قدسى جامه كرد

خلعتى پوشيد از اوصاف شاه * برپريد از چاه بر ايوان جاه

در بن طشت از چه بود او دُردناك ؟ * شو مى آميزش اجزاى خاك

يار ناخوش پروبالش بسته بود * ورنه او در اصل بس برجسته بود

چون عتاب اهبطوا انگيختند * همچو هاروتش نگون آويختند

بود هاروت از ملاك آسمان * از عتابى شد معلّق همچنان

سرنگون زان شد كه از سِر دور ماند * خويش را سَر ساخت تنها پيش راند

آن سبد خود را چو پر از آب ديد * كرد استغنا و از دريا بريد

بر جگر آبش يكى قطره نماند * بحر رحمت كرد او را بازخواند

رحمتى بىعلّتى ، بىخدمتى * آيد از دريا مبارك ساعتى

اللّه اللّه كرد دريا بار كرد * گرچه باشند اهل دريا روى زرد

تا كه آيد لطف و بخشايش‌گرى * سرخ گردد روى زرد از گوهرى

زردى رو بهترين رنگهاست * زانكه او در انتظار آن لقاست

سرخى رو و رخى كان لامع است * بهر آن آمد كه جانش قانع است

كه طمع لاغر كند زرد و ذليل * نى ز درد و علّت ابدان عليل