عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٨

در بيان حديث رسول ( ص ) : « الشك ريبة و الصدق طمأنينة » .

بارها خوردى تو نان بهر ذبول « 1 » * اين همان نان است ، چون نبوى ملول ؟

در تو جوعى مىرسد نو ز اعتلال * كه همىسوزد ازو تخم و ملال

لذت از جوع است نه از نقل نو * با مجاعت از شكر به نان جو

پس ز بىجوعى است ، وز تخمه تمام * آن ملالت ، نى ز تكرار كلام

چون ز دكان و مكيس و قيل و قال * در فريب مردمت نايد ملال

چون ز غيبت و اكل لحم مردمان * شصت سالت سيريى نامد از آن ؟

عشوه‌ها در صيد شله گفته تو * بىملولى بارها خوش گفته تو

بار آخر گوييش سوزان و جست * گرم‌تر صد بار از بار نخست

درد داروى كهن را نو كند * درد هر شاخ ملولى خو كند

كيمياى نو كنندهء ، دردهاست * كو ملولى اين طرف كه درد خواست ؟

هين مزن تو از ملولى آه سرد * درد جو و درد جو و درد ، درد

خادع دردند درمانهاى ژاژ « 2 » * رهزنند و زرستانان ، رسم باز

تن چو شد بيمار دار و جوت كرد * ور قوى شد مر تو را طاغوت كرد

چون ز ره دان اين تن پرحيف را * نى شتا را شايد و نى صيف را

يار بد نيكوست بهر صبر را * كه گشايد صبر كردن صدر را

هركه را بينى يك جامه درست * وانگه او آن را بصبر و كسب جست

هركه را بينى برهنه بينوا * هست بر بىصبرى او آن گوا

هركه مستوحش بود ، پرغصه جان * كرده باشد با دغائى اقتران

صبر اگر كردى و الف باوفا * از فراق او نخوردى آن قفا

خوى با حق ساختى ، چون انگبين * با لبن ، كه لا احبّ الآفلين

لاجرم تنها نماندى همچنان * كآتشى ماند به راه از كاروان

چون ز بىصبرى قرين غير شد * در فراقش پرغم و بىخير شد

صحبتت چون هست زرّ ده دهى * پيش خاين چون امانت مىدهى

خوى با او كن كه خو را آفريد * خويهاى انبيا را پروريد


( 1 ) - ذبول : پژمردگى ، لاغرى . ( 2 ) - ژاژ : خار و گياهى بىمزه و پرتيغ .