عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٩

داد او را قابليت شرط نيست

داد او را قابليت شرط نيست

داد او را قابليت شرط نيست

چاره آن دل عطاى مبدلى است * داد او را قابليت شرط نيست

بلكه شرط قابليّت داد اوست * داد لبّ و قابليّت چيست ، پوست

اينكه موسى را عصا ثعبان شود * همچو خورشيدى كفش رخشان شود

صد هزاران معجزات انبيا * كان نيايد در ضمير و وهم ما

نيست سخره مايه تصريف خداست * نيستها را قابليّت از كجاست ؟

قابلى گر شرط فعل حق بدى * هيچ معدومى به هستى نامدى

سنّتى بنهاد و اسباب و طرق * طالبان را زير ازراقى تتق

بيشتر احوال بر سنّت رود * گاه قدرت خارق سنّت شود

سنّت و عادت نهاده با مزه * باز كرده خرق عادت معجزه

بىسبب گر عزلها موصول نيست * قدرت از عزل سبب معزول نيست

اى گرفتار سبب بيرون مپر * ليك عزل آن مسبّب ظن مبر

هرچه خواهد آن مسبّب ، آورد * قدرت مطلق سببها بردرد

ليك اغلب بر سبب راند نفاد * تا بداند طالبى جستن مراد

چون سبب نبود چه ره جويد مريد ؟ * پس سبب در راه مىبايد دريد

اين سببها بر نظرها پرده‌هاست * كه نه هر ديار صنعش را سزاست

ديده‌اى بايد سبب سوراخ كن * تا حجب را بركند از بيخ و بن

تا مسبّب بيند اندر لامكان * هرزه داند جهد و اسباب و دكان

از مسبّب داند او هر خير و شر * نى ز اسباب وسايط اى پدر