عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٤

مرد دنيا مفلس است و ترسناك

مرد دنيا مفلس است و ترسناك

مرد دنيا مفلس است و ترسناك

كر امل « 1 » را دان كه مرگ ما شنيد * مرگ خود نشنيد و نقل خود نديد

حرص تا بيناست ، بيند موبه‌مو * عيب خلقان و بگويد كو به كو

عيب خود يك ذره چشم كور او * مىنبيند ، گرچه هست او عيب‌جو

عور مىترسد كه دامانش برند * دامن مرد برهنه كى درند ؟

مرد دنيا مفلس است و ترسناك * هيچ او را نيست ، وز دزدانش باك

او برهنه آمد و عريان رود * وز غم دزدش جگر خون مىشود

وقت مرگش گر بود صد نوحه بيش * خنده آيد جانش را از ترس خويش

آن زمان داند غنى ، كش نيست زر * هم ز كى داند كه او بد بىهنر

چون كنار كودكى پر از سفال * گو بدان لرزان بود چون رب مال

گر ستانى پاره‌اى گريان شود * پاره گر بازش دهى خندان شود

چون نباشد طفل را دانش دثار * گريه و خنده‌اش ندارد اعتبار

محتشم ، چون عاريت را ملك ديد * پس بران مال دروغين مىطپيد

خواب مىبيند كه او را هست مال * ترسد از دزدى كه بربايد جوال

چون ز خوابش برجهاند گوش‌كش * پس ز ترس خويش تسخر آيدش

همچنان لرزانى اين عالمان * كه بودشان عقل و علم اين جهان

از پى اين عاقلان ذو فنون * گفت يزدان در نبى لا يعلمون

هريكى ترسان ز دزدى كسى * خويشتن را علم پندارد بسى

گويد او كه : روزگارم مىبرند * خود ندارد روزگار سودمند

گويد : از كارم برآوردند خلق * غرق پيكارى است جانش تا به حلق

عور ترسان كه : منم دامن‌كشان * چون رهانم دامن از چنگالشان ؟

صد هزاران فضل داند از علوم * جان خود را مىنداند آن ظلوم

داند او خاصيت هر جوهرى * در بيان جوهر خود چون خرى

( 1 ) - أمل : آرزو .