عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٣

دايما صياد ريزد دانه‌ها

زانكه مرغى كو به ترك دانه گفت * وز رياض قدس بهرش گل شكفت

هم بدان قانع شد و از دام جست * هيچ دامى پرّوبالش بالش را نبست

باز مرغى فوق ديوارى نشست * ديده سوى دانهء دامى ببست

يك نظر او سوى صحرا مىكند * يك نظر حرصش به دانه مىكشد

اين نظر با آن نظر چاليش كرد * ناگهانى از خرد خاليش كرد

باز مرغى كان تردد را گذاشت * زان نظر بركند و بر صحرا گماشت

شاد پروبال او ، بخّا له « 1 » * تا امام جمله آزادان شد او

هركه او را مقتدا سازد ، برست * در مقام امن و آزادى نشست

زانكه شاه حازمان آمد دلش * تا گلستان و چمن شد منزلش

حزم از او راضى و او راضى ز حزم * اين‌چنين كن گر كنى تدبير و عزم

بارها در حرص دام افتاده‌اى * حلق خود را در بريدن داده‌اى

بازت آن توّاب لطف آزاد كرد * توبه پذرفت و شما را شاد كرد

گفت : إن عدتم كذا عدنا كذا * نحن زوّجنا الفعال بالجزاء « 2 »

بار ديگر سوى اين دام آمديد * خاك اندر ديدهء توبه زديد

بازتان توّاب بگشاد آن گره * گفت هين بگريز روى اين‌سو منه

باز چون پروانه نسيان رسيد * جانتان را جانب آتش كشيد

كم كن اى پروانه نسيان و شكى * در پر سوزيده بنگر تو يكى

چون رسيدى ، شكر آن باشد كه هيچ * سوى آن دانه ندارى پيچ‌پيچ

تا تو را چون شكر گويى ، بخشد او * روزيى بىدام و بىخوف عدو

شر آن نعمت كه تان آزاد كرد * نعمت حق را ببايد ياد كرد

چند اندر رنجها و در بلا * گفتى از دامم رها ده اى خدا

تا چنين خدمت كنم ، احسان كنم * خاك اندر ديدهء شيطان زنم

چون خلاصى داد حقّت ز امتحان * همچنان استى كه بودى همچنان

( 1 ) - بخّا له : آفرين بر او . ( 2 ) - يعنى فرمود : گر به گناه بازگرديد ما نيز عذاب دوچندان كنيم كه ما افعال را با جزايش جمع كرده‌ايم .