عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٧

چشم دريا ديگر است و كف دگر

ما چو كشتيها به هم برمىزنيم * تيره‌چشميم و در آب روشنيم

اى تو در كشتى تن رفته به خواب * آب را ديدى ، نگر در آب آب

آب را آبى است كو مىراندش * روح را روحى است كو مىخواندش

موسى و عيسى كجا بد كآفتاب * كشت موجودات را مىداد آب ؟

آدم و حوّا كجا بد آن زمان * كه خدا افكند اين زه در كمان ؟

اين سخن هم ناقص است و ابتر است * آن سخن كان نيست ناقص ، آن سرست

گو بگويد ، زان بلغزد پاى تو * ور نگويد هيچ از آن ، اى واى تو

ور بگويد در مثال صورتى * بر همان صورت بچسبى اى فتى

بسته‌پايى چون گياه اندر زمين * سر بجنبانى به بادى بىيقين

ليك پايت نيست تا نقلى كنى * يا مگر پا را از اين گل بركنى

چون كنى پا را ؟ حياتت زين گل است * اين حياتت را روش بس مشكل است

چون حيات از حق بگيرى اى روى * پس شوى مستغنى از گل مىروى

شيرخواره چون ز دايه بگسلد * لوت‌خواره شد مر او را مىهلد

بسته شير زمينى چون حبوب * چو فطام خويش از قوت القلوب

حرف حكمت خور ، كه شد نورت ستير * اى تو نور بىحجب را ناپذير

تا پذيرا گردى اى جان نور را * تا ببينى بىحجب مستور را

چون ستاره سير بر گردون كنى * بلكه بىگردون سفر بىچون كنى

آن‌چنان كز نيست در هست آمدى * هين بگو : چون آمدى ؟ مست آمدى

راه‌هاى آمدن يادت نماند * ليك رمزى بر تو برخواهيم خواند

هوش را بگذار وانگه هوش دار * گوش را بربند و وانگه گوش دار

نى نگويم زانكه خامى تو هنوز * در بهارى تو ، نديدستى تموز

اين جهان همچون درختى است اى كرام * ما بر و چون ميوه‌هاى نيم‌خام

سخت گيرد خامها مر شاخ را * زانكه در خامى ، نشايد كاخ را

چون به پخت و گشت شيرين لب‌گزان * سست گيرد شاخها را بعد از آن

چون از آن اقبال شيرين شد دهان * سرد شد بر آدمى ملك جهان