عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٦

چشم دريا ديگر است و كف دگر

قيمت هميان و كيسه از زر است * بىزر آن هميان و كيسه ابتر است

همچنان‌كه قدر تن از جان بود * قدر جان از پرتو جانان بود

گر بدى جان زنده بىپرتو كنون * هيچ گفتى كافران را ميّتون « 1 » ؟

مثل

مثل

پيل اندر خانهء تاريك بود * عرضه را آورده بودندش هنود « 2 »

از براى ديدنش مردم بسى * اندر آن ظلمت هميشه هركسى

ديدنش با چشم چون ممكن نبود * اندر آن تاريكيش كف مىبسود

آن يكى را كف به خرطوم اوفتاد * گفت : همچون ناودان است اين نهاد

آن يكى را دست بر گوشش رسيد * اين بر او چون بادبيزن شد پديد

آن يكى را كف چو بر پايش بسود * گفت : شكل پيل ديدم چون عمود

آن يكى بر پشت او بنهاد دست * گفت خود اين پيل چون تختى بدست

همچنين هريك به جزوى كه رسيد * فهم آن مىكرد هرجا مىشنيد

از نظرگه گفتشان شد مختلف * آن يكى دالش لقب ، داد آن الف

در كف هريك اگر شمعى بدى * اختلاف از گفتشان بيرون شدى

چشم دريا ديگر است و كف دگر

چشم دريا ديگر است و كف دگر

چشم حس همچون كف دست است و بس * نيست كف را بر همه او دسترس

چشم دريا ديگر است و كف دگر * كف بهل ، وز ديده دريا نگر

جنبش كفها ز دريا روز و شب * كف همىبينى و دريا ، نى عجب

( 1 ) - ميّت : مرده . ( 2 ) - هنود : جمع هذيان .