عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٢

عقل تو مغلوب دستور و هوا است

كه نى چربش دارد و نى نوش او * سحر خواند ، مىدمد در گوش او

كه بيا مهمان ما اى روشنى * خانه آن توست و تو آن منى

حزم آن باشد كه گويى تخمه‌ام * يا سقيم و خستهء اين دخمه‌ام

يا سرم درد است درد سر ببر * يا مرا خوانده است آن خالو پسر

زانكه يك نوشت دهد با نيش‌ها * كه بكارد در تو نوشش ريش‌ها

يار تو خرجين توست و كيسه‌ات * گر تو رامينى مجو جز ويسه‌ات

ويسه و معشوق تو هم ذات توست * وين برونىها همه آفات توست

حزم آن باشد كه چون دعوت كنند * تو نگويى مست و خواهان منند

دعوت ايشان صفير مرغ دان * كه كند صيّاد در مكمن نهان

مرغ مرده پيش بنهاده كه اين * مىكند بس بانگ و آواز و حنين

مرغ پندارد كه جنس اوست او * جمع آيد بر دردشان پوست ، او

جز مگر مرغى كه حزمش داد حق * تا نگردد گيج آن دانه و ملق

عقل تو مغلوب دستور و هوا است

عقل تو مغلوب دستور و هوا است

عقل تو مغلوب دستور و هواست * در وجودت رهزن راه خداست

ناصحى ربّانىّ پندت دهد * آن سخن را او به فن طرحى نهد

كاين نه بر جاى است ، هين از جا مشو * نيست چندان با خود آ ، شيدا مشو

واى آن شه كه وزيرش اين بود * جاى هر دو دوزخ پركين بود

عقل جز وى را وزير خود مگير * عقل كل را ساز اى سلطان وزير

مر هوا را تو وزير خود مساز * كه برآيد جان پاكت از نماز

كين هوا پرحرص و حالى بين بود * عقل را انديشه يوم الدين « 1 » بود

( 1 ) - يوم الدين : روز قيامت .