عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٩

حكايت

مىچكيد از چشم او بر خاك ، آب * اندر آن هر قطره ، مدرج صد جواب

گريهء با صدق بر جانها زند * تا كه چرخ و عرش را گريان كند

عقل و دلها بىگمانى عرشىاند * در حجاب از نور عرشى مىزيند

چون ز گريه فارغ آمد گفت رو * زانكه رنگ و بوى را هستى گرو

آن نمىبينى كه هر سو صد بلا * سوى من آيد پى اين بالها

اى بسا صيّاد بىرحمت مدام * بهر اين پرها نهد هر سوى دام

چند تيرانداز بهر بالها * تير سوى من كشند اندر هوا

چون ندارم زور و ضبط خويشتن * زين قضا و زين بلا و زين فتن

آن به آيد كه شوم زشت و كره * تا بوم ايمن در اين كهسار و ته

اين سلاح عجب من شد اى فتى « 1 » * عجب آرد معجبان را صد بلا

پس هنر آمد هلاكت خام را * كز پى دانه نبيند دام را

اختيار آن را نكو باشد كه او * مالك خود باشد اندر اتّقوا

چون نباشد حفظ تقوا زينهار * دور كن آلت ، بينداز اختيار

جلوه‌گاه و اختيارم اين پر است * بركنم پر را كه در قصد سر است

نيست انگارد پر خود را صبور * تا كه پرّش نفكند در شرّ و شور

پس زيانش نيست پر ، گو برمكن * گر رسد تيرى به پيش آرد مجن « 2 »

ليك بر من پرزيبا دشمنى است * چون‌كه از جلوه‌گرى صبريم نيست

همچو طفلم يا چو مست اندر فتن * نيست لايق تير اندر دست من

گر مرا عقلى بدى و منزجر * تيغ اندر دست من بودى ظفر

عقل بايد نورده چون آفتاب * تا زند تيغى كه نبود جز صواب

چون ندارم زور بازو « 3 » و سند * تيغم او بستاند و بر من زند

رغم اين نفس وقيحه‌خوى را * كه نپوشد رو خراشم روى را

تا شود كم اين جمال و اين كمال * چون نباشد رو كى افتم در و بال

( 1 ) - فتى : جوان . ( 2 ) - در نسخه قونيه : يارى . ( 3 ) - مجن : سپر .