عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٠

از قدحهاى صور كم باش مست

نوحه را صورت ، ضرر بىصورتى است * دست خايند از ضرركش دست نيست

اين مثل نالايق است اى مستدل * قبلهء تفهيم را جهد المقل

فاعل مطلق ، يقين بىصورت است * صورت اندر دست او چون آلت است

گه‌گه آن بىصورت از كتم عدم * مر صور را ره نمايد از كرم

تا مدد گيرد از او هر صورتى * از كمال و از جمال و قدرتى

باز بىصورت چو پنهان كرد رو * آمدند از بهر كد در رنگ و بو

صورتى از صورتى ديگر ، كمال * گر بجويد باشد از عين ضلال

پس چه عرضه مىكنى اى بىهنر « 1 » * احتياج خود به محتاج دگر ؟

چون صور بنده‌ست بر يزدان مگو * ظن مبر صورت ، به تشبيهش مجو

در تضرّع جوى و در افناى خويش * كز تفكّر جز صور نايد به پيش

ور ز غير صورتت نبود فره « 2 » * صورتى كان بىتو زايد در تو ، به

صورت شهرى كه آنجا مىروى * ذوق بىصورت كشيدت ، اى روى

پس به معنى مىروى تا لامكان * كه خوشى غير مكان است و زمان

صورت يارى كه سوى او شوى * از براى مونسىاش مىروى

پس به معنى سوى بىصورت شدى * گرچه زان مقصود غافل آمدى

پس حقيقت ، حق بود معبود كل * كز پى ذوق است سيران سبل

ليك بعضى رو سوى دم كرده‌اند * گرچه سر اصل است ، سر گم كرده‌اند

ليك آن سر پيش آن ضالان گم * قوم ديگر پا و سر كردند گم

آن ز سر مىبايد آن داد ، اين ز دم * مىدهد داد سرى از راه دم

چون‌كه گم شد جمله ، جمله يافتند * از كم آمد سوى كل بشتافتند

( 1 ) - در نسخه قونيه : اى بىگهر . ( 2 ) - فره : فراوان ، بسيار .