عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٨٨

فعل و قول آمد گواهان ضمير

جان سفر رفت و بدن اندر قيام * وقت رجعت زين سبب گويد سلام

اين هنرها آب را هم شاهد است * كاندرونش پر ز نور ايزد است

فعل و قول آمد گواهان ضمير

فعل و قول آمد گواهان ضمير

فعل و قول آمد گواهان ضمير * زين دو بر باطن تو استدلال گير

چون ندارد سير سرّت در درون * بنگر اندر بول رنجور از برون

فعل و قول آن بول رنجوران بود * كه طبيب جسم را برهان بود

و آن طبيب روح در جانش رود * وز ره جان اندر ايمانش رود

حاجتش نايد به فعل و قول خوب * احذروهم هم جواسيس القلوب

اين گواه فعل و قول از وى مجو * كو به دريا نيست و اصل همچو جو

ليك نور عارفى « 1 » كز حد گذشت * نور او پر شد بيابانها و دشت

شاهدىاش فارغ آمد از شهود * وز تكلّفها و جانبازى و جود

نور آن گوهر چو بيرون تافته است * زين تسلسل‌ها فراغت يافته است

پس مجو از وى گواه فعل و گفت * كه ازو هر دوجهان چون گل شكفت

اين گواهى چيست اظهار نهان * خواه قول و خواه فعل و غير آن

جان چنين افعال و اقوالى نمود * بر محكّ امر جوهر را بسود

كاعتقادى راست است اينك گواه * ليك هست اندر گواهان اشتباه

تزكيه بايد گواهان را بدان * تزكيه صدقى كه موقوفى بدان

حفظ لفظ اندر گواه قولى است * حفظ عهد اندر گواه فعلى است

گر گواه قول كج گويد ، بدست « 2 » * ور گواه فعل كج پويد بدست

قول و فعلى بىتناقض بايدت * تا قبول اندر زمان پيش آيدت

( 1 ) - در نسخه قونيه : سالكى . ( 2 ) - در نسخه قونيه : ردست .