عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٧٣

حكايت

نز پى سود و زيان مىجويدش * بلكه تا گرگى ندرد يا ددش

اى خنك آن را كه بيند روى تو * يا درافتد ناگهان در كوى تو

اى روان پاك بستوده تو را * چند گفتم ژاژ و بيهوده تو را

اى خداوند شهنشاه و امير * من نگفتم ، جهل من گفت آن مگير

شمه‌اى زين حال اگر دانستمى * گفتن بيهوده نتوانستمى ؟

بس ثنايت گفتمى اى خوش‌خصال * گر مرا يك رمز مىگفتى ز حال

ليك خامش كرده مىآشوفتى * خامشانه بر سرم مىكوفتى

شد سرم كاليوه « 1 » ، عقل از سر بجست * خاصه اين سر را كه مغزش كمتر است

عفو كن اى خوب‌روى خوب‌كار * آنچه گفتم از جنون اندر گزار

گفت اگر من گفتمى رمزى از آن * زهرهء تو آب گشتى آن زمان

گر تو را من گفتمى اوصاف مار * ترس از جانت برآوردى دمار

مصطفى فرمود : گر گويم به راست * شرح آن دشمن كه در جان شماست

زهره‌هاى پردلان هم بر درد * نىرود ره ، نى غم كارى خورد

نى دلش را تاب ماند در نياز * نى تنش را قوت روزه و نماز

همچو موشى پيش گربه لا شود * همچو برهء پيش گرگ از جا رود

اندرو ، نى حيله ماند نى روش * پس كنم ناگفته‌شان من پرورش

همچو بو بكر ربابى تن زنم * دست چون داود بر آهن زنم

تا محال از دست من حالى شود * مرغ پر بركنده را بالى شود

چون يد اللّه فوق ايديهم بود * دست ما را دست خود فرمود احد

پس مرا دست دراز آمد يقين * برگذشته ز آسمان هفتمين

دست من بنمود بر گردون هنر * مقريا برخوان كه : انشقّ القمر « 2 »

اين صفت هم بهر ضعف عقل‌هاست * با ضعيفان شرح قدرت كى رواست ؟

خود بدانى ، چون برآرى سر ز خواب * ختم شد ، و اللّه اعلم بالصواب

مر تو را نه قوت خوردن بدى * نى ره و پرواى قى كردن بدى

( 1 ) - كاليوه : گيج و سرگشته . ( 2 ) - اشاره به آيه 1 سوره القمر .