عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٧١

تو همان كن كه كند خورشيد شرق

نالهء خر بشنوى ، رحم آيدت * پس ندانى خر خرى فرمايدت

رحم بر عيسى كن و بر خر مكن * طبع را بر عقل خود سرور مكن

طبع را هل تا بگريد زارزار * تو از آن بستان و وام جان گذار

سالها خربنده بودى ، بس بود * زانكه خربنده ز خر واپس بود

هم مزاج خر شده است اين عقل پست * فكرش اينكه : چون علف آيد به دست ؟

آن خر عيسى مزاج دل گرفت * در مقام عاقلان منزل گرفت

زانكه غالب عقل بود و خر نحيف * از سوار زفت ، گردد خر ضعيف

وز ضعيفى عقل تو اى خر بها * اين خر پژمرده گشته است اژدها

گر ز عيسى گشته‌اى رنجوردل * هم از او صحّت رسد او را مهل

چونى اى عيسى عيسىدم ز رنج ؟ * كه نباشد در جهان بىمار گنج

چونى اى عيسى ز ديدار جهود ؟ * چونى اى يوسف ز مكار حسود ؟

چونى از صفراييان بىهنر ؟ * چه هنر زايد ز صفرا ؟ درد سر

تو همان كن كه كند خورشيد شرق * ما نفاق و حيله و دزدى و زرق

تو عسل ، ما سركه در دنيا و دين * دفع اين صفرا ، بود اسكنجبين

سركه افزوديم ما قوم زحير « 1 » * تو عسل بفزا ، كرم را وامگير

اى ز تو مر آسمانها را صفا * اى جفاى تو نكوتر از وفا

زانكه از عاقل جفايى گر رود * از وفاى جاهلان ، بهتر بود

گفت پيغمبر عداوت از خرد * بهتر از مهرى كه از جاهل رود

( 1 ) - زحير : رنج ، مشقّت .