عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٤٦

در بيان فناء و بقاء

ليك زين شيرين گياهى زهرمند * ترك كن تا چند روزى مىچرند

گر نباشد جاه فرعون و سرى * از كجا يابد جهنّم بر ورى

فربهش كن آنگهش كش اى قصاب * زانكه بىبر كند در دوزخ كلاب

انبيا را گفت قوم راه گم * از سفه انّا تطيّرنا بكم

جهل ترسا بين امان انگيخته * زان خداوندى كه گشت آويخته

چون به قول اوست مصلوب جهود * پس مر او را امن كى تاند نمود

چون دل آن شاه زيشان خون بود * عصمت او انت فيهم چون بود

زرّ خالص را و زرگر را خطر * باشد از قلاب خائن بيشتر

يوسفان از رشك زشتان مخفىاند * كز عدوخويان در آتش مىزيند

يوسفان از دست اخوان در چهند * كز حسد يوسف به گرگان مىدهند

از حسد بر يوسف مصرى چه رفت * اين حسد اندر كمين گرگى است زفت « 1 »

لاجرم زين گرگ يعقوب حليم * داشت بر يوسف هميشه خوف و بيم

گرگ ظاهر گرد يوسف خود نگشت * اين حسد در فعل از گرگان گذشت

زخم كرد اين گرگ وز عذر لبق « 2 » * آمده كانّا ذهبنا نستبق « 3 »

صدهزاران گرگ را اين مكر نيست * عاقبت رسوا شود اين گرگ نيست

زانكه حشر حاسدان روز گزند * بىگمان بر صورت گرگان كنند

حشر ، پرحرص خس مردارخوار * صورت خوكى بود روز شمار

زانيان را گنده اندام نهان * خمرخواران را بود گنده دهان

گند مخفى كان به دلها مىرسيد * گشت اندر حشر محسوس و پديد

پيشهء آمد وجود آدمى * برحذر شو زين وجود ارزان دمى

در وجود ما هزاران گرگ و خوك * صالح و ناصالح و خوب و خشوك

حكم آن خو راست كان غالب‌تر است * چون‌كه زر بيش از مس آمد آن زر است

سيرتى كان در وجودت غالب است * هم بر آن تصوير حسرت واجب است


( 1 ) - زفت : بزرگ ، سخت ، محكم . ( 2 ) - لبق : ماهر ، چرب‌زبان . ( 3 ) - اشاره به گفتار برادران يوسف كه « ما در پى مسابقهء خود بوديم » . قرآن ، سورهء يوسف آيه 17 .