عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٣١

كل عالم صورت عقل كل است

كل عالم صورت عقل كل است

كل عالم صورت عقل كل است

يار فرعون تنيد اى قوم دون * زان نمايد مر شما را نيل خون

يار موسىّ خرد گرديد زود * تا نماند خون و بينيد آب رود

با پدر از تو جفايى مىرود * آن پدر در چشم تو سگ مىشود

آن پدر سگ نيست تأثير جفاست * كه چنان زحمت پدر را سگ‌نماست

كل عالم صورت عقل كل است * كوست باباى هرآنچه اهل قل است

چون كسى با عقل كل كفران فزود * صورت كل پيش او هم سگ نمود

صلح كن با اين پدر عاقل به دل * تا كه فرش زر نمايد آب و گل

پس قيامت نقد حال تو بود * پيش تو چرخ و زمين مبدل شود

من كه صلحم دايما با اين پدر * اين جهان چون جنّتستم در نظر

هر زمان نوصورتى و نوجمال * تا ز نو ديدن فروميرد ملال

من همىبينم جهان را پرنعيم * آبها از چشمه‌ها جوشان مقيم

بانگ آبش مىرسد در گوش من * مست مىگردد ضمير هوش من

شاخه‌ها رقصان شده چون تايبان « 1 » * برگها كف‌زن مثال مطربان

از هزاران مىنگويم من يكى * زانكه آكندست هر گوش از شكى

پيش وهم اين گفت مژده دادنست * عقل گويد مژده چه ؟ نقد من است

زانكه عاشق در دم نقد است مست * لاجرم از كفر و ايمان برتر است

كفر و ايمان هر دو خود دربان اوست * كوست مغز و كفر و دين او را دو پوست

كفر قشر خشك رو برتافته * باز ايمان قشر لذت يافته

قشرهاى خشك را جا آتش است * قشر پيوسته به مغز جان خوش است

مغز خود از مرتبه خود برتر است * برتر است از خوش كه لذت‌گستر است

درخور فهم عوام اين گفته شد * از سخن باقى آن بنهفته شد

زرّ عقلت ريزه است اى متّهم * بر قراضهء مهر سكّه چون نهم

( 1 ) - تايبان : ج تائب ، توبه‌كننده .